Antonio Vivaldi

'n Eietydse portret van Vivaldi

Agtergrondinligting
Geboortenaam| Antonio Lucio Vivaldi
Ook bekend as| Il Prete Rosso
Gebore| 4 Maart 1678
Venesië
Sterf| 28 Julie 1741
Wene
Genres| Klassiek
Beroep(e)| Komponis en violis

Antonio Lucio Vivaldi (Venesië, 4 Maart 1678 – Wene, 28 Julie 1741) was 'n Italiaanse violis, priester en komponis in die Barok-era. Hy is veral bekend vir Le Quattro Stagioni (Die Vier Seisoene), 'n siklus van vier vioolkonserte, maar het daarbenewens meer as 700 komposisies op sy kerfstok, in baie instrumentale en vokale genres.

Vivaldi is op 4 Maart 1678 in die Republiek van Venesië (vandag Italië) gebore. Sy pa was Giovanni Battista; oorspronklik 'n haarkapper wat later 'n professionele violis geword het en sy seun dan ook geleer speel het.

Die twee sou later saam deur Venesië toer. Vivaldi het ook gelei aan wat genoem “borsverstuiwing” is, wat asma kon wees, maar dit het hom nie verhoed om te leer viool speel nie. Hy het gekomponeer en deelgeneem aan voorgeskrewe musiekaktiwiteite. Op ouderdom vyftien het hy begin studeer as 'n priester op 'n wens van sy moeder. In 1703, op die ouderdom van 25, is hy georden en is gou die bynaam “Il Prete Rosso” (“die rooi priester”) gegee, waarskynlik as gevolg van sy rooi hare.

Blykbaar het Vivaldi ook orrellesse en onderrig in musiekteorie ontvang. In 1703 is Vivaldi as priester ingeseën en kort daarna is hy as vioolonderwyser aan die musiekskool van die Ospedale-weeshuis vir meisies aangestel. Die musiekskool het 'n orkes en 'n koor gehad en Vivaldi se eie komposisies is gereeld onder sy leiding deur die meisies uitgevoer.

Komposisies deur Vivaldi

Lente (eerste beweging)
Somer (eerste beweging)
Herfs (eerste beweging)
Winter (eerste beweging)
Probleme? Sien Mediahulp.

Spoedig het die Vivaldi-musiek-konserte in Venesië bekend geword en Vivaldi se musiek het al hoe meer aandag getrek. Dit het nie lank geduur voordat hy opdragte begin ontvang het om operas te komponeer nie. In sy leeftyd het hy dan ook nagenoeg 90 operas gekomponeer, waarvan die meeste egter vergete is hoewel hul musikale waarde bo verdenking staan.

Vivaldi se gewyde musiek is ook relatief onbekend, maar die oratoria Juditha Triumphans, die Magnificat en die Gloria word betreklik gereeld uitgevoer. Vivaldi was altesaam 37 jaar lank verbonde aan die Ospedale-tehuis en vir die eerste klompie jare het dit goed gegaan.

Namate sy roem egter versprei het, het hy al hoe meer in die buiteland gereis en vanselfsprekend het die administrasie van die weeshuis en ook die Kerkvaders mettertyd ontevrede geraak met sy gedurige afwesigheid en sy "wêreldse lewe". In 1737 moes hy 'n operaproduksie in Ferrara op pouslike. bevel staak en dit het hom baie verbitter.

Vivaldi se musiek het ook geleidelik minder gewild geraak en in 1739-is hy na Wenen in die hoop dat hy daar groter waardering sou vind. Dit was hom egter nie beskore nie. Op 28 Julie 1741 is hy in Wenen oorlede.

## Waardering

[wysig | wysig bron]

Dit is moeilik om ŉ omvattende beskouing van Vivaldi se musiek te kry omdat die werke meestal ongedateer is. Nagenoeg 75 sonates deur hom is bekend. Die grootste deel van sy werk bestaan uit nagenoeg 450 solokonserte en concerti grossi, waarvan meer as 200 vir viool en strykorkes geskryf is.

Daarbenewens is daar konserte vir byna elke instrument van die tyd, as solo of in kombinasies. Sy eksperimente met harmonie en vorm blyk uit die titels van party van die volumes konserte, soos byvoorbeeld l'Estro armonico ("Die musikale toets": 1711), en La Stravaganza (1714). Vivaldi het die ontwikkeling van die Barokkonsert van Corelli, Torelli en Albinoni voortgesit, maar sy behandeling van die ietwat stereotipe vorm toon groot oorspronklikheid en vindingrykheid; die eerste en derde bewegings is vinnig en gebaseer op orkes-ritornelli, 'n soort refrein.

Hulle kom 4 tot 6 maal voor in verskillende sleutels, verbind deur solopassasies. Die middelste beweging is 'n cantilena (letterlik 'n melodieuse stuk), gewoonlik baie strelend, vir die solo-instrument met begeleiding. Kenmerkend vir Vivaldi is die groot virtuositeit en die deurvlegting van die ritornelli en die solomotiewe. Die gewildste van die Vivaldi-konserte is Le quatro stagioni ("Die vier seisoene").

4 vioolkonserte met 'n program elk wat onderskeidelik lente, somer, herfs en winter voorstel. Die vier seisoene vorm deel van die 12 vioolkonserte wat die volume II cimento dell' armonia e dell' inventione ("Die stryd tussen harmonie en invensie"; 1725) uitmaak. Vivaldi se invloed op Bach is betekenisvol.

Bach het 'n aantal van die Vivaldi-konserte hersien en verwerk, en sy energieke konsert vir 4 klavesimbels is byvoorbeeld 'n verwerking van Vivaldi se konsert vir 4 viole. Selfs al sou Vivaldi geen gewyde musiek en operas gekomponeer het nie, sou sy onsterflikheid verseker gewees het deur sy instrumentale musiek, en in die middel van die 20e eeu het sy musiek tereg 'n ongekende gewildheid begin.

## Bronnelys

[wysig | wysig bron]

* Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409699, volume 28, bl. 173, 174

## Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Antonio Vivaldi.

Normdata

Internasionaal|

* ISNI
* VIAF
* FAST
* WorldCat

Nasionaal|

* Duitsland
* Verenigde State
* Frankryk
* BnF-data
* Japan
* Italië
* Australië
* Tsjeggië
* Spanje
* Portugal
* Nederland
* Noorweë
* Letland
* Kroasië
* Chili
* Griekeland
* Argentinië
* Korea
* Swede
* Pole
* Vatikaan
* Israel
* Finland
* Katalonië
* België

Akademie|

* CiNii

Kunstenaars|

* ULAN
* MusicBrainz
* Discography of American Historical Recordings
* FID

Mense|

* BMLO
* Trove
* Deutsche Biographie
* DDB

Ander|

* IdRef
* SNAC
* RISM