Dorset

Vlag

Wapen  |
Ligging in Engeland
Seremoniële graafskap Dorset
Hoofstad | Dorchester
Oppervlakte | 2 653 km2
Bevolking | 770 700 (2017)
Bevolkingsdigtheid | 283 inw./km2
Administratiewe (nie-metropolitaanse) graafskap
Streek | Suidwes-Engeland
Administratiewe setel | Dorchester
ISO 3166-2: | GB-DOR
Oppervlakte | 2 542 km2
Bevolking | 424 700 (2012)
Bevolkingsdigtheid | 163 inw./km2
Webtuiste | www.dorsetforyou.gov.uk Geargiveer 23 Junie 2016 op Wayback Machine
Distrikte en unitêre owerhede

1. Weymouth en Portland
2. Wes-Dorset
3. Noord-Dorset
4. Purbeck
5. Oos-Dorset
6. Christchurch
7. Bournemouth (Unitêre owerheid)
8. Poole (Unitêre owerheid)

Dorset [ˈdɔrsɨt], histories ook Dorsetshire, is 'n graafskap aan die Suidwes-Engelse Kanaalkus. Die seremoniële graafskap met 'n oppervlakte van 2 653 km2 sluit naas die nie-metropolitaanse graafskap, wat deur die Dorset-graafskapsraad (Dorset County Council) geadministreer word, ook Poole en Bournemouth in wat onder die beheer van unitêre owerhede val. Die administratiewe setel (county town) is Dorchester in die suide van Dorset.

Dorset grens in die weste aan Devon, aan Somerset in die noordweste, Wiltshire in die noordooste en Hampshire in die ooste. Ingevolge die Wet op Plaaslike Regering van 1972 is Dorset se oostelike grens uitgebrei om twee nedersettings in Hampshire, nl. Bournemouth en Christchurch, in te sluit. Tans is sowat die helfte van die bevolking in Suidoos-Dorset saamgetrek waar Poole en Bournemouth 'n groot verstedelikte gebied vorm. Die res van die graafskap het 'n oorwegend landelike karakter en is yl bevolk.

Die vroegste bewoners het hulle reeds in die Jongsteentydperk in die gebied van die huidige Dorset gevestig. In die antieke tydperk is die inheemse Keltiese Durotriges deur Romeinse troepe verslaan en die gebied as deel van die provinsie Britannia by die Romeinse Ryk ingelyf. In die vroeë middeleeue het Saksiese setlaars hulle in die streek gevestig wat vanaf die 7de eeu 'n shire ('n historiese administratiewe voorloper van die latere graafskappe) gevorm het.

Die eerste histories gedokumenteerde Wiking-aanval op die Britse Eilande is in die 8ste eeu op nedersettings in Dorset geloods. Melcombe Regis in Dorset was die plek van waar die Swart Dood in 1348 na ander dele van Engeland uitgebrei het. In latere eeue is Dorset deur politieke onluste geteister. So is 'n opstand van die sogenaamde Clubmen-burgermagte gedurende die Engelse Burgeroorlog deur Oliver Cromwell se troepe in 'n veldslag naby Shaftesbury neergeslaan. Die Monmouth-opstand, wat na die hertog van Monmouth genoem, het in Lyme Regis begin, en dit was 'n groep van plaaswerkers uit Tolpuddle wat in die 19de eeu 'n beslissende rol in die vorming van die eerste vakbondbeweging gespeel het. Die werkers, wat later as Tolpuddle-martelaars bekend sou staan, is vir die sweer van hul geheime eed gevonnis en na Australië verban.

Dorset het gedurende die Tweede Wêreldoorlog 'n belangrike rol by die voorbereiding van die geallieerde inval in Normandië gespeel. So het soldate onder meer in twee groot seehawens in Dorset, Portland en Pool, op D-dag aan boord van hul skepe gegaan.

Die graafskap bestaan uit 'n verskeidenheid landskapsvorme, waaronder krytheuwels, steil kalksteenriwwe en laagliggende kleivalleie. Meer as die helfte van sy oppervlakte maak deel uit van "Gebiede van buitengewone natuurskoon" (Areas of Outstanding Natural Beauty), terwyl driekwart van Dorset se kuslyn tot wêrelderfenisgebied verklaar is. Hier word verskeie bekende natuurmonumente aangetref soos byvoorbeeld die Lulworth-grot, Portland-eiland, Chesil-strand en Durdle Door.

Landbou was tradisioneel die belangrikste bron van inkomste vir die bewoners, maar dit speel intussen 'n ondergeskikte rol, terwyl die toerismebedryf aansienlike groei toon. Daar is geen snelweë in Dorset nie, tog word nedersettings in die graafskap deur 'n netwerk van A-paaie met mekaar verbind. Twee hoofspoorlyne verbind Dorset met Londen. Die graafskap beskik daarnaas oor drie seehawens in Poole, Weymouth en Portland, asook 'n internasionale lughawe.

Kultureel staan Dorset vir 'n verskeidenheid musea, teaters en feeste bekend. So word hier onder meer een van Europa se grootste buitelugskoue aangebied. Bekende boorlinge van Dorset is Thomas Hardy, wie se romans hoofsaaklik in die graafskap afspeel, en die digter William Barnes wat in sy poësie die ou plaaslike dialek huldig.

## Fotogalery

[wysig | wysig bron]

Die kuslandskap van Dorset

| Kranse by Burton Beach. Baie fossiele is hier te vind.

Kranse by Burton Beach. Baie fossiele is hier te vind.

Chesilstrand vanaf Portland Bill

Chesilstrand vanaf Portland Bill

Die hawehoof in Bournemouth

Die hawehoof in Bournemouth

Hawe, Lyme Regis

Hawe, Lyme Regis

Binnelandse besienswaardighede in Dorset

| Die huis van Thomas Hardy

Die huis van Thomas Hardy

Gold Hill in Shaftesbury, ook bekend as "Hovis Hill"

Gold Hill in Shaftesbury, ook bekend as "Hovis Hill"

High Street West, Dorchester

High Street West, Dorchester

## Verwysings

[wysig | wysig bron]

## Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Dorset.
* (en)  Amptelike webwerf Geargiveer 23 Junie 2016 op Wayback Machine

* l
* b
* w

Graafskappe van Engeland

Bedfordshire • Berkshire • City of Bristol • Buckinghamshire • Cambridgeshire • Cheshire • Cornwall • Cumbria • Derbyshire • Devon • Dorset • Durham • Eiland Wight • Essex • Gloucestershire • Groter Londen • Groter Manchester • Hampshire • Herefordshire • Hertfordshire • Kent • Lancashire • Leicestershire • Lincolnshire • City of London • Merseyside • Noord-Yorkshire • Norfolk • Northamptonshire • Northumberland • Nottinghamshire • Oos-Sussex • Oos-Yorkshire • Oxfordshire • Rutland • Shropshire • Somerset • Staffordshire • Suffolk • Suid-Yorkshire • Surrey • Tyne and Wear • Warwickshire • Wes-Midlands • Wes-Sussex • Wes-Yorkshire • Wiltshire • Worcestershire

Vlag van Engeland

Normdata

Internasionaal|

* VIAF

Nasionaal|

* Duitsland
* Verenigde State
* Tsjeggië
* Israel

Geografies|

* MusicBrainz-area

Ander|

* NARA

*[l]: Lees hierdie sjabloon
*[b]: Bespreek hierdie sjabloon
*[w]: Wysig hierdie sjabloon