Günter Grass

Günter Grass in 2006

Gebore|

Günter Wilhelm Grass

16 Oktober 1927

Danzig-Langfuhr, Vrystaat Danzig (tans Pole)

Sterf| 13 April 2015 (op 87)

Lübeck, Duitsland

Nasionaliteit|  Duitsland
Beroep| Romanskrywer, digter, dramaturg, beeldhouer, grafiese ontwerper
Bekend vir| Die Blechtrommel
Katz und Maus
Hundejahre
Im Krebsgang
Was gesagt werden muss
Politieke party| Sosiaal-Demokratiese Party
Ouer(s)| Wilhelm Grass
Helene Grass, née Knoff
Handtekening

Günter Wilhelm Grass (16 Oktober 1927 in Danzig-Langfuhr – 13 April 2015 in Lübeck) was 'n Duitse skrywer, beeldhouer, skilder en grafiese kunstenaar. Grass was 'n lid van die literêre Gruppe 47 en word as een van die beduidendste Duitse na-oorlogse skrywers beskou. Sy werk is in 1999 met die Nobelprys vir Letterkunde bekroon.[1]

## Belangrikste prestasies

[wysig | wysig bron]

Günter Grass, die man wat Die bliktrom (1959) geskryf het, het in 1999 die Nobelprys vir letterkunde ontvang. Hy word allerweë as een van Duitsland se grootse skrywers beskou en een van die invloedrykste figure van die 20ste eeu. Sy briljante literêre tegniek en intense sosiale en politieke gewete het Grass ná die Tweede Wêreldoorlog 'n besonder invloedryke figuur in Duitsland gemaak.

Sy eerste roman, Die Blechtrommel (Die bliktrom), is in verskeie tale vertaal en was onmiddellik 'n kommersiële sukses. Sy taalgebruik, ontsaglike woordeskat tesame met sy menslikheid en deernis, het lesers beïndruk. Die bliktrom sal een van die blywende literêre werke van die 20ste eeu bly. Die roman het in 1957, voordat dit nog gepubliseer is, die Gruppe 47-prys gewen. Grass was slegs 32. Die publikasie het gemengde reaksie ontlok en hoewel die roman gekies is vir die jaarlikse Bremenstadsprys, het die plaaslike owerheid dit verwerp weens die uitlokkende inhoud.

Grass het die Buchnerprys vir Hundesjahre (Hondjare, in 1963 gepubliseer) in 1965 ontvang en in 1980 het Volker Schlöndorff se verwerking van Die bliktrom, The Tin Drum, 'n Oscar vir die beste buitelandse film verower.

## Lewensgeskiedenis

[wysig | wysig bron]

Günter Grass se vooroorlogse huis in Gdańsk tydens 'n klein storm Günter Grass saam met die Wes-Duitse kanselier Willy Brandt in 1972

Günter Grass is van Pools-Duitse afkoms en in 1927 gebore in die Baltiese stad Danzig (Gdansk) waar hy skoolgaan en wat ook die agtergrond vorm vir die Nobelprys-roman.

Hy was lid van die Hitler-jeugbeweging en is deur die weermag opgeroep toe hy 16 was. Hy is gewond en gevange geneem en het 'n tydperk as krygsgevangene deurgebring voordat hy in 1946 deur die Amerikaners vrygelaat is. Hy het vir 'n tydjie as plaasarbeider gewerk voordat hy in 1947 'n vakleerling by 'n klipmesselaar geword het.

Van 1949 af studeer hy beeldhoukuns in Frankfurt am Main en aan die Düsseldorfse Kunstakademie, terwyl hy aan Die bliktrom werk. Hierna bly hy vier jaar in Parys. Hy publiseer 'n bundel surrealistiese gedigte wat hy self illustreer in Die Vorzüge der Windhühner (1956) en volg dit op met 'n reeks groteske toneelstukke in die tydperk van 1956 tot 1957.

Daar word gesê dat Grass die groot nabetragter van die 20ste-eeuse geskiedenis is en Die bliktrom oor kontemporêre geskiedenis besin deur die slagoffers, die verloorders en die leuens waarin mense eens geglo het op te roep. Dit verbreek die bande van realisme wanneer die protagonis, 'n hoogs intelligente driejarige dwerg, Oskar Matzerath, die verhaal jare later vanuit sy hospitaalbed in 'n geestesinrigting vertel. Die dwerg, skynbaar alleen, sien die verraderlike opkoms van die Nazi's.

In die sestigerjare het Grass baie toere onderneem, hoewel hy hom in die Verenigde Koninkryk gevestig het. In daardie jare het hy poësie, dramas en romans gepubliseer. Dit sluit in Hondjare (1963), wat saam met Die bliktrom en Kat en muis die Danzig-trilogie vorm. Namate die sestigerjare vorder, raak hy aktief by politiek, die vredesbeweging en omgewingsbewustheid betrokke. Grass was 'n toegewyde sosiaal-demokraat.

Sy roman Der Butt (Die Worstelaar) beeld die ontwikkeling van die beskawing uit as 'n stryd tussen die man se destruktiewe drome van grootsheid en vroulike bekwaamheid, en is 'n getuienis van Grass se ywer dat rede oor ideologie en fanatisme moet seëvier.

Grass se laaste roman, My eeu, wat 'n deurlopende kommentaar oor die 20ste eeu is, ondersoek die verstrengeling van die wortels van goed en kwaad. In Hondjare, sy modernistiesste roman, lewer hy die volgende kommentaar: "Toe God nog op skool op die hemelse speelterrein was, het die idee by hom ontstaan om die wêreld te skep saam met sy skoolmaat, die talentvolle klein duiwel."

Günter Grass het op 13 April 2015 in Lübeck aan 'n infeksie gesterf.

## Verwysings

[wysig | wysig bron]

1. ↑ "The Nobel Prize in Literature 1999" (in Engels). Nobelprize.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2 Julie 2018. Besoek op 7 Oktober 2017.

## Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]

| Wikimedia Commons bevat media in verband met Günter Grass.

|

* Günter Grass in die katalogus van die Duitse Nasionale Biblioteek (de)
* (de)  Günter Grass in Perlentaucher

* l
* b
* w

Wenners van die Nobelprys vir Letterkunde

1901–1925|

* 1901: Sully Prudhomme
* 1902: Theodor Mommsen
* 1903: Bjørnstjerne Bjørnson
* 1904: Frédéric Mistral / José Echegaray
* 1905: Henryk Sienkiewicz
* 1906: Giosuè Carducci
* 1907: Rudyard Kipling
* 1908: Rudolf Eucken
* 1909: Selma Lagerlöf
* 1910: Paul Heyse
* 1911: Maurice Maeterlinck
* 1912: Gerhart Hauptmann
* 1913: Rabindranath Tagore
* 1914
* 1915: Romain Rolland
* 1916: Verner von Heidenstam
* 1917: Karl Gjellerup / Henrik Pontoppidan
* 1918
* 1919: Carl Spitteler
* 1920: Knut Hamsun
* 1921: Anatole France
* 1922: Jacinto Benavente
* 1923: William Butler Yeats
* 1924: Władysław Reymont
* 1925: George Bernard Shaw

1926–1950|

* 1926: Grazia Deledda
* 1927: Henri Bergson
* 1928: Sigrid Undset
* 1929: Thomas Mann
* 1930: Sinclair Lewis
* 1931: Erik Axel Karlfeldt
* 1932: John Galsworthy
* 1933: Iwan Boenin
* 1934: Luigi Pirandello
* 1935
* 1936: Eugene O'Neill
* 1937: Roger Martin du Gard
* 1938: Pearl S. Buck
* 1939: Frans Eemil Sillanpää
* 1940
* 1941
* 1942
* 1943
* 1944: Johannes V. Jensen
* 1945: Gabriela Mistral
* 1946: Hermann Hesse
* 1947: André Gide
* 1948: T.S. Eliot
* 1949: William Faulkner
* 1950: Bertrand Russell

1951–1975|

* 1951: Pär Lagerkvist
* 1952: François Mauriac
* 1953: Winston Churchill
* 1954: Ernest Hemingway
* 1955: Halldór Laxness
* 1956: Juan Ramón Jiménez
* 1957: Albert Camus
* 1958: Boris Pasternak
* 1959: Salvatore Quasimodo
* 1960: Saint-John Perse
* 1961: Ivo Andrić
* 1962: John Steinbeck
* 1963: Giorgos Seferis
* 1964: Jean-Paul Sartre (afgewys)
* 1965: Mikhail Sholokhov
* 1966: Shmuel Yosef Agnon / Nelly Sachs
* 1967: Miguel Ángel Asturias
* 1968: Yasunari Kawabata
* 1969: Samuel Beckett
* 1970: Aleksandr Solzhenitsyn
* 1971: Pablo Neruda
* 1972: Heinrich Böll
* 1973: Patrick White
* 1974: Eyvind Johnson / Harry Martinson
* 1975: Eugenio Montale

1976–2000|

* 1976: Saul Bellow
* 1977: Vicente Aleixandre
* 1978: Isaac Bashevis Singer
* 1979: Odysseas Elytis
* 1980: Czesław Miłosz
* 1981: Elias Canetti
* 1982: Gabriel García Márquez
* 1983: William Golding
* 1984: Jaroslav Seifert
* 1985: Claude Simon
* 1986: Wole Soyinka
* 1987: Joseph Brodsky
* 1988: Naguib Mahfouz
* 1989: Camilo José Cela
* 1990: Octavio Paz
* 1991: Nadine Gordimer
* 1992: Derek Walcott
* 1993: Toni Morrison
* 1994: Kenzaburō Ōe
* 1995: Seamus Heaney
* 1996: Wisława Szymborska
* 1997: Dario Fo
* 1998: José Saramago
* 1999: Günter Grass
* 2000: Gao Xingjian

2001–2020|

* 2001: V.S. Naipaul
* 2002: Imre Kertész
* 2003: J.M. Coetzee
* 2004: Elfriede Jelinek
* 2005: Harold Pinter
* 2006: Orhan Pamuk
* 2007: Doris Lessing
* 2008: J.M.G. Le Clézio
* 2009: Herta Müller
* 2010: Mario Vargas Llosa
* 2011: Tomas Tranströmer
* 2012: Mo Yan
* 2013: Alice Munro
* 2014: Patrick Modiano
* 2015: Svetlana Alexievich
* 2016: Bob Dylan
* 2017: Kazuo Ishiguro
* 2018: Olga Tokarczuk
* 2019: Peter Handke
* 2020: Louise Glück

2021–hede|

* 2021: Abdulrazak Gurnah
* 2022: Annie Ernaux
* 2023: Jon Fosse

Normdata |

* BIBSYS: 90061209
* BNC: 000064993
* BNE: XX1163656
* BNF: cb11905730x (data)
* CANTIC: a10382707
* CiNii: DA00332747
* GND: 118541579
* IMDb: nm0335848
* ISNI: 0000 0001 2096 7591
* KulturNav: 09ed88e6-d1f2-4e32-b6d9-de9ba5d250dd
* LCCN: n80085270
* LNB: 000008110
* MusicBrainz: f1b303ea-8965-44dc-a31b-3b8266800ba9
* NDL: 00441527
* NKC: jn19990002840
* NLA: 40922187
* NLG: 68116
* NLI: 000056011
* NLK: KAC199610635
* The NLP id a0000001179066 is not valid.
* NSK: 000033318
* NTA: 068177291
* RERO: 02-A003315125
* RKD: 33375
* The SBN id CFIV010227 is not valid.
* SELIBR: 188604
* SNAC: w6m047d6
* SUDOC: 026900971
* Trove: 839851
* ULAN: 500077198
* VIAF: 102319859
* WorldCat Identities (via VIAF): 102319859

|

*[l]: Lees hierdie sjabloon
*[b]: Bespreek hierdie sjabloon
*[w]: Wysig hierdie sjabloon