Jasser Arafat
ياسر عرفات

Jasser Arafat by die Wêreldekonomiese Forum in 2001

* * *

1ste President van die Palestynse Nasionale Owerheid

Ampstermyn
5 Julie 1994 - 11 November 2004
Eerste minister  | Mahmoud Abbas
Ahmed Qurei
Voorafgegaan deur  | Amp geskep
Opgevolg deur  | Rawhi Fattouh (interim)

* * *

3de Voorsitter van die Palestynse Bevrydingsorganisasie

Ampstermyn
4 Februarie 1969 - 29 Oktober 2004
Voorafgegaan deur  | Yahya Hammuda
Opgevolg deur  | Mahmoud Abbas

* * *

Persoonlike besonderhede

Gebore  | 24 Augustus 1929
Kaïro, Egipte
Sterf  | 11 November 2004
Clamart, Hauts-de-Seine, Frankryk
Politieke party  | Fatah
Eggenoot/-note  | Suha Arafat (1990–2004)
Kind(ers)  | 1
Religie  | Soennitiese Islam
Handtekening  |
Toekennings  | Nobelprys vir Vrede (1994)

Jasser Arafat (Arabies: ياسر عرفات; 24 Augustus 1929 – 11 November 2004) was die president van Palestina, wat eintlik beteken dat hy die president was van die gesagsliggaam wat die Palestynse Grondgebiede in die Gasastrook en die Wesoewer beheer het. Hy was ook die gesig van Palestynse nasionalisme wat die wêreld vier dekades lank geken het. Hy het daarin geslaag om Palestynse aspirasies lewend te hou en om die vele faksies in die geledere van die Palestyne te verenig.[1]

Onder sy prestasies tel die stigting van die el-Fata-groep, bestaande uit Palestynse ballinge, sy verkiesing tot leier van die Palestynse Bevrydingsorganisasie (PBO) en tot president van die Palestynse Nasionale Raad. In 1996 is hy verkies tot president van Palestina.

In 1994 het hy die Nobelprys vir Vrede gedeel met die Israeliese leiers Yitzhak Rabin en Shimon Peres vir hul bydraes tot die totstandkoming van die Oslo-vredesooreenkomste.[2] Sy besluit om nie die vredesvoorstel te aanvaar wat die destydse Amerikaanse president Bill Clinton in 2000 by Camp David gefasiliteer het nie, het egter daartoe gelei dat die vredesproses ontspoor het.

Arafat se internasionale profiel het die afgelope 40 jaar dramaties verander. Tydens die Sestigerjare is hy beskou as die leier van ’n terreurorganisasie wat vele aanvalle op Israel uitgevoer het. In die Sewentigerjare het die wêreld hom beskou as 'n politikus sonder 'n land. In die Tagtigerjare het hy toenemend steun van die Weste gekry, en in die Negentigerjare het die internasionale samelewing hom begin sien as 'n pragmatiese, gematigde leier.[3]

Arafat se steun van binne sy eie geledere het sedert die begin van 2001 egter vinnig begin taan. Dit was toe te skryf aan die opkoms van ander, meer radikale groepe wat meer aktief en meer verteenwoordigend van die openbare mening was, sowel as die feit dat Israel sy bewegings ná 'n vlaag selfmoordbomaanvalle so ingeperk het dat hy nie in staat was tot iets noemenswaardigs nie. Hy is gevolglik deur party van sy eie mense uitgemaak as 'n swakkeling.

Dit doen egter nie afbreuk aan die feit dat hy tydens sy leierskap dit reggekry het om die uiteenlopende faksies binne Palestynse geledere te verenig nie en om, tot sekere mate, radikale elemente te beheer en geweld te beperk. Sy dood in November 2004 het 'n reuse-reaksie van Palestyne sowel as wêreldleiers uitgelok, wat hulde gebring het aan die rol wat hy in die kookpot van die Midde-Oosterse politiek gespeel het.

## Lewensgeskiedenis

[wysig | wysig bron]

Clinton, Rabin en Arafat in 1993 Die Nobelprys vir Vrede-wenners van 1994 in Oslo: Israel se eerste minister Yitzhak Rabin, Israel se minister van buitelandse sake Shimon Peres en PBO-voorsitter Jasser Arafat (van regs na links). Jasser Arafat se graf in Ramallah.

Jasser Arafat is in 1929 waarskynlik in Kaïro, Egipte, gebore, maar daar bestaan nie uitsluitsel oor sy geboorteplek nie aangesien sommige ander bronne dit as Jerusalem of Gasa aandui.

Arafat het met die totstandkoming van Israel in 1948 na Egipte gevlug, waar hy aan die Universiteit van Kaïro in die ingenieurswese begin studeer het. In 1952 het hy hom by die Moslem-broederskap en die Unie van Palestynse Studente aangesluit en hom vinnig tot president opgewerk. In 1956 het hy hom in Koeweit gaan vestig, waar hy as ingenieur gewerk en sy eie entrepreneursmaatskappy begin het.

Arafat het in 1957 die el-Fata-groep gestig, wat bestaan het uit uitgeweke Palestyne. Hulle het verskeie aanvalle op Israel geloods en het noue bande gesluit met die Palestynse Bevrydingsorganisasie (PBO). In 1968 is Arafat verkies tot voorsitter van die PBO. Die PBO het hulle in 1982 in Tunisië gevestig nadat hulle gedwing is om Libanon te verlaat toe Israel dié land aangeval het.

Die Staat Palestina is in 1988 in Algerië geproklameer en Arafat is in 1989 as president aangewys deur die Palestynse Nasionale Raad. Die Oslo-ooreenkoms van 1993 het meegebring dat Arafat Israel se bestaansreg erken het. Toe die Israeliese magte in 1994 uit Jerigo onttrek is, het hy teruggekeer na Palestina. Tydens 'n openbare verkiesing in 1996 is hy met 'n oorweldigende meerderheid tot president van Palestina verkies.

Arafat het in 1994 die Nobelprys vir Vrede ontvang saam met die Israeliese leiers Jitzhak Rabin en Shimon Perez vir hul bydrae tot die Oslo-vredesakkoord. In 2000 het Arafat 'n vredesaanbod van Israel verwerp waardeur Palestina beheer sou verkry oor ongeveer 90% van die Wesoewer. Opstand onder die Palestyne en meer geweld het gevolg, maar nuwe vredesonderhandelinge was ook in die vooruitsig.

Kommunikasie tussen Israel en Palestina het gedurende 2001 egter tot sulke mate gedisintegreer, en die geweld soveel toegeneem, dat Arafat van baie van sy mag gestroop is en effektiewelik deur Ariel Sharon onder huisarres geplaas is.

Arafat is op 11 November 2004 aan 'n onbekende siekte oorlede nadat hy twee weke tevore na 'n hospitaal in Parys gevlieg is. Sy oorskot is na Kaïro gevlieg, waar Egipte gasheer gespeel het vir 'n militêre begrafnis wat deur die leiers van meer as 40 lande bygewoon is.

Daarna is sy oorskot na Ramallah vervoer waar hy die vorige twee jaar deur Israel vasgekeer is. Hoewel Israel Palestyne verbied het om tussen Gasa en die Wesoewer te beweeg, het duisende Palestyne steeds die begrafnis bygewoon en het emosionele tonele, afgewissel met geweld, hulle afgespeel toe die man wat dekades lank Palestynse nasionalisme aan die wêreld voorgehou het, ter ruste gelê is.

Daar is beklemtoon dat die graf in Ramallah 'n tydelike een sou wees, aangesien Arafat aangedui het dat hy op die sogenaamde Tempelberg (of “Haram el-Sharif” soos dit in die Moslem-wêreld bekend staan) in Oos-Jerusalem begrawe wil word. Israel het dit egter verbied uit vrees dat dit die Palestyne 'n aanspraak op dié omstrede perseel sou gee. Arafat word oorleef deur sy vrou, Suha Tawil, en sy negejarige dogter, Zahwa (gebore 1995).

## Verwysings

[wysig | wysig bron]

1. ↑ HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
2. ↑ "The Nobel Peace Prize 1994" (in Engels). Nobelprize.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Junie 2018. Besoek op 6 Oktober 2017.
3. ↑ Hart, Alan (1989). Arafat, a political biography (Illustrated uitg.). Indiana University Press. p. 27\. ISBN 978-0-253-32711-6.

## Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]

*   * Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Jasser Arafat.

* l
* b
* w

Wenners van die Nobelprys vir Vrede

1901–1925|

* 1901 Henri Dunant / Frédéric Passy
* 1902 Élie Ducommun / Charles Gobat
* 1903 Randal Cremer
* 1904 Institut de Droit International
* 1905 Bertha von Suttner
* 1906 Theodore Roosevelt
* 1907 Ernesto Moneta / Louis Renault
* 1908 Klas Arnoldson / Fredrik Bajer
* 1909 A. M. F. Beernaert / Paul Estournelles de Constant
* 1910 International Peace Bureau
* 1911 Tobias Asser / Alfred Fried
* 1912 Elihu Root
* 1913 Henri La Fontaine
* 1914
* 1915
* 1916
* 1917 International Committee of the Red Cross
* 1918
* 1919 Woodrow Wilson
* 1920 Léon Bourgeois
* 1921 Hjalmar Branting / Christian Lange
* 1922 Fridtjof Nansen
* 1923
* 1924
* 1925 Austen Chamberlain / Charles Dawes

1926–1950|

* 1926 Aristide Briand / Gustav Stresemann
* 1927 Ferdinand Buisson / Ludwig Quidde
* 1928
* 1929 Frank B. Kellogg
* 1930 Nathan Söderblom
* 1931 Jane Addams / Nicholas Butler
* 1932
* 1933 Norman Angell
* 1934 Arthur Henderson
* 1935 Carl von Ossietzky
* 1936 Carlos Saavedra Lamas
* 1937 Robert Cecil
* 1938 Nansen International Office for Refugees
* 1939
* 1940
* 1941
* 1942
* 1943
* 1944 International Committee of the Red Cross
* 1945 Cordell Hull
* 1946 Emily Balch / John Mott
* 1947 Friends Service Council / American Friends Service Committee
* 1948
* 1949 John Boyd Orr
* 1950 Ralph Bunche

1951–1975|

* 1951 Léon Jouhaux
* 1952 Albert Schweitzer
* 1953 George Marshall
* 1954 VN-hoë kommissaris vir vlugtelinge
* 1955
* 1956
* 1957 Lester B. Pearson
* 1958 Georges Pire
* 1959 Philip Noel-Baker
* 1960 Albert Luthuli
* 1961 Dag Hammarskjöld
* 1962 Linus Pauling
* 1963 Internasionale Komitee van die Rooi Kruis / Federasie van Rooi Kruis-verenigings
* 1964 Martin Luther King jr.
* 1965 UNICEF
* 1966
* 1967
* 1968 René Cassin
* 1969 Internasionale Arbeidsorganisasie
* 1970 Norman Borlaug
* 1971 Willy Brandt
* 1972
* 1973 Lê Đức Thọ (declined award) / Henry Kissinger
* 1974 Seán MacBride / Eisaku Satō
* 1975 Andrei Sakharov

1976–2000|

* 1976 Betty Williams / Mairead Corrigan
* 1977 Amnesty International
* 1978 Anwar Sadat / Menachem Begin
* 1979 Moeder Teresa
* 1980 Adolfo Pérez Esquivel
* 1981 United Nations High Commissioner for Refugees
* 1982 Alva Myrdal / Alfonso García Robles
* 1983 Lech Wałęsa
* 1984 Desmond Tutu
* 1985 International Physicians for the Prevention of Nuclear War
* 1986 Elie Wiesel
* 1987 Óscar Arias
* 1988 VN-vredesmagte
* 1989 Tenzin Gyatso (14de Dalai Lama)
* 1990 Michail Gorbatsjof
* 1991 Aung San Suu Kyi
* 1992 Rigoberta Menchú
* 1993 Nelson Mandela / F. W. de Klerk
* 1994 Shimon Peres / Yitzhak Rabin / Jasser Arafat
* 1995 Pugwash Conferences / Joseph Rotblat
* 1996 Carlos Belo / José Ramos-Horta
* 1997 International Campaign to Ban Landmines / Jody Williams
* 1998 John Hume / David Trimble
* 1999 Médecins Sans Frontières
* 2000 Kim Dae-jung

2001-hede|

* 2001 Verenigde Nasies / Kofi Annan
* 2002 Jimmy Carter
* 2003 Shirin Ebadi
* 2004 Wangari Maathai
* 2005 International Atomic Energy Agency / Mohamed ElBaradei
* 2006 Grameen Bank / Muhammad Yunus
* 2007 Al Gore / Interregeringspaneel oor klimaatverandering
* 2008 Martti Ahtisaari
* 2009 Barack Obama
* 2010 Liu Xiaobo
* 2011 Ellen Johnson Sirleaf / Leymah Gbowee / Tawakkol Karman
* 2012 Europese Unie
* 2013 Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons
* 2014 Kailash Satyarthi / Malala Yousafzai
* 2015 Tunisian National Dialogue Quartet
* 2016 Juan Manuel Santos
* 2017 Internasionale Veldtog vir die Afskaffing van Kernwapens
* 2018 Denis Mukwege / Nadia Murad
* 2019 Abiy Ahmed
* 2020 Wêreldvoedselprogram
* 2021 Maria Ressa / Dmitri Moeratof / Ales Bialiatski
* 2022 Memorial / Sentrum vir Burgerlike Vryhede
* 2023 Narges Mohammadi
* 2024 Nihon Hidankyo

* l
* b
* w

Time-persone van die jaar

1927–1950|

* Charles Lindbergh (1927)
* Walter Chrysler (1928)
* Owen D. Young (1929)
* Mohandas Gandhi (1930)
* Pierre Laval (1931)
* Franklin D. Roosevelt (1932)
* Hugh S. Johnson (1933)
* Franklin D. Roosevelt (1934)
* Haile Selassie (1935)
* Wallis Simpson (1936)
* Chiang Kai-shek / Soong Mei-ling (1937)
* Adolf Hitler (1938)
* Josef Stalin (1939)
* Winston Churchill (1940)
* Franklin D. Roosevelt (1941)
* Josef Stalin (1942)
* George Marshall (1943)
* Dwight D. Eisenhower (1944)
* Harry S. Truman (1945)
* James F. Byrnes (1946)
* George Marshall (1947)
* Harry S. Truman (1948)
* Winston Churchill (1949)
* Die Amerikaanse soldaat (1950)

1951–1975|

* Mohammad Mossadegh (1951)
* Elizabeth II (1952)
* Konrad Adenauer (1953)
* John Foster Dulles (1954)
* Harlow Curtice (1955)
* Hongaarse vryheidsvegters (1956)
* Nikita Chroesjtsjof (1957)
* Charles de Gaulle (1958)
* Dwight D. Eisenhower (1959)
* Amerikaanse wetenskaplikes: George Beadle / Charles Draper / John Enders / Donald A. Glaser / Joshua Lederberg / Willard Libby / Linus Pauling / Edward Purcell / Isidor Rabi / Emilio Segrè / William Shockley / Edward Teller / Charles Townes / James van Allen / Robert Woodward (1960)
* John F. Kennedy (1961)
* Pous Johannes XXIII (1962)
* Martin Luther King jr. (1963)
* Lyndon B. Johnson (1964)
* William Westmoreland (1965)
* Die Generasie onder vyf-en-twintig (1966)
* Lyndon B. Johnson (1967)
* Die ruimtevaarders van Apollo 8: William Anders / Frank Borman / Jim Lovell (1968)
* Die Middel-Amerikaners (1969)
* Willy Brandt (1970)
* Richard Nixon (1971)
* Henry Kissinger / Richard Nixon (1972)
* John Sirica (1973)
* Koning Faisal (1974)
* Amerikaanse vroue: Susan Brownmiller / Kathleen Byerly / Alison Cheek / Jill Conway / Betty Ford / Ella Grasso / Carla Hills / Barbara Jordan / Billie Jean King / Susie Sharp / Carol Sutton / Addie Wyatt (1975)

1976–2000|

* Jimmy Carter (1976)
* Anwar Sadat (1977)
* Deng Xiaoping (1978)
* Ajatollah Khomeini (1979)
* Ronald Reagan (1980)
* Lech Wałęsa (1981)
* Die rekenaar (1982)
* Ronald Reagan / Joeri Andropof (1983)
* Peter Ueberroth (1984)
* Deng Xiaoping (1985)
* Corazon Aquino (1986)
* Michail Gorbatsjof (1987)
* Die bedreigde area (1988)
* Michail Gorbatsjof (1989)
* George H.W. Bush (1990)
* Ted Turner (1991)
* Bill Clinton (1992)
* Die vredemakers: Jasser Arafat / F. W. de Klerk / Nelson Mandela / Yitzhak Rabin (1993)
* Pous Johannes Paulus II (1994)
* Newt Gingrich (1995)
* David Ho (1996)
* Andrew Grove (1997)
* Bill Clinton / Ken Starr (1998)
* Jeffrey P. Bezos (1999)
* George W. Bush (2000)

2001–hede|

* Rudolph Giuliani (2001)
* Die fluitjieblasers: Cynthia Cooper / Coleen Rowley / Sherron Watkins (2002)
* Die Amerikaanse soldaat (2003)
* George W. Bush (2004)
* Die Goeie Samaritane: Bono / Bill Gates / Melinda Gates (2005)
* U (2006)
* Wladimir Poetin (2007)
* Barack Obama (2008)
* Ben Bernanke (2009)
* Mark Zuckerberg (2010)
* Die Betoger (2011)
* Barack Obama (2012)
* Pous Franciskus (2013)
* Ebola-vegters: Dr. Jerry Brown / Dr. Kent Brantly / Ella Watson-Stryker / Foday Gollah / Salome Karwah (2014)
* Angela Merkel (2015)
* Donald Trump (2016)
* "#Me Too"-beweging (2017)
* Die voogde: Jamal Khashoggi / Maria Ressa / Wa Lone en Kyaw Soe Oo / Werknemers van The Capital (2018)
* Greta Thunberg (2019)
* Joe Biden en Kamala Harris (2020)
* Elon Musk (2021)
* Wolodimir Zelenski (2022) / Gees van Oekraïne (2022)
* Taylor Swift (2023)

Boek

Normdata |

* BIBSYS: 90219652
* BNE: XX834305
* BNF: cb120454206 (data)
* CANTIC: a16528852
* CiNii: DA06992421
* GND: 118503766
* IMDb: nm0032715
* ISNI: 0000 0001 2148 1294
* KulturNav: 7eb03165-7571-4395-a7f6-8578bcd9a532
* LCCN: n83055228
* NARA: 10570196
* NDL: 00620275
* NKC: ola2002146926
* NLA: 40524425
* NLG: 197065
* NLI: 000011065
* The NLP id a0000001182598 is not valid.
* NLR: 000008049
* NSK: 000339935
* NTA: 072353813
* RERO: 02-A021745414
* The SBN id CFIV075512 is not valid.
* SELIBR: 174763
* SNAC: w6vr9hjz
* SUDOC: 030636930
* TDVİA: arafat-yasir
* Trove: 1447663
* VIAF: 112863535
* WorldCat Identities (via VIAF): 112863535

|

*[l]: Lees hierdie sjabloon
*[b]: Bespreek hierdie sjabloon
*[w]: Wysig hierdie sjabloon