Joseph Brodsky

Joseph Brodsky in 1988

Gebore|

Josif Aleksandrowitsj Brodski

(1940-05-24)24 Mei 1940

Leningrad, Russiese SFSR, Sowjetunie (tans Sint Petersburg, Rusland)

Sterf| 28 Januarie 1996 (op 55)

Brooklyn Heights, New York Stad, New York, Verenigde State

Nasionaliteit|  Sowjetunie (1940–1972)
Staatloos (1972–1977)
Verenigde State (1977–1996)
Beroep| Digter en essayis
Eggenoot| Marina Basmanova (lewensmaat, 1962−1967)
Maria Kuznetsova (lewensmaat)
Maria Sozzani (∞ 1990–1996)
Kinders| Andrei Basmanov (gebore 1967)
Anastasia Kuznetsova (gebore 1972)
Anna Brodskaya (gebore 1993)
Handtekening

Joseph Brodsky ([ˈbrɒdski]; gebore as Ио́сиф Алекса́ндрович Бро́дский [ɪˈosʲɪf ɐlʲɪˈksandrəvʲɪtɕ ˈbrotskʲɪj], Josif Aleksandrowitsj Brodski; 24 Mei 1940 in Leningrad – 28 Januarie 1996 in New York) was 'n Russies-Amerikaanse digter en essayis van Joodse afkoms.

Toe hy in 1972 van sy Sowjet-burgerskap ontneem en in 'n vliegtuig na Wene gesit is, het Joseph Brodsky hierdie reiskoffer saamgeneem - met 'n tikmasjien, twee bottels wodka en 'n gedigbundel met werke van die Engelse digter John Donne (1572−1631). Dit word tans in die Anna Achmatowa-museum te Sint Petersburg vertoon waar 'n eie uitstallingsaal aan die digter gewy is[1] Ter geleentheid van die digter se 75ste verjaardag het die Russiese posdiens in 2015 'n spesiale seël uitgereik Joseph Brodsky se laaste rusplek op die eiland San Michele in die Venesiaanse strandmeer, geleë in die begraafplaas se Protestantse afdeling. Die oorspronklike grafkruis is in 2000 deur 'n grafsteen vervang. Later is ook die briewebus en skryftoebehore bygevoeg

Brodsky, wat in sy werk 'n verskeidenheid sosiale, ekonomiese en politieke wantoestande in die destydse Sowjetunie aangespreek het - soos byvoorbeeld die ondoeltreffendheid van 'n sentraal-beplande ekonomie, behuisingsnood en latente antisemitisme \- is deur die Sowjet-Russiese owerheid as sosiale en militante «parasiet» bestempel (onder meer omdat «digter» nie as 'n werklike beroep beskou is nie), in hegtenis geneem en in 1964 tot vyf jaar in 'n werkkamp naby Archangelsk gevonnis. Nadat Sowet-Russiese en internasionale literêre kringe druk op die Sowjet-bewind uitgeoefen het, is die vonnis ná een jaar opgeskort.[2][3] Op 4 Junie 1972 is hy van sy Sowjet-burgerskap ontneem nadat hy geweier het om sy werk onder sensuur te laat plaas en in 'n vliegtuig na Wene gesit.

Brodsky het hom daarna met die hulp van ondersteuners, onder wie die Britse digter W. H. Auden, in die Verenigde State gevestig waar hy as dosent aan 'n verskeidenheid universiteite verbonde was, waaronder Yale, Columbia, die Universiteit van Cambridge in Massachusetts en die Universiteit van Michigan.

Van sy eerste salaris het hy 'n vliegkaartjie na Milaan en Venesië gekoop. Aan die winterlike Strandmeerstad, wat hy as sy «paradys» beskryf het, het hy sy werk Watermark gewy, 'n liefdesverklaring deur middel van mistiese meditasies.

In 1987 is die Nobelprys vir Letterkunde aan Brodsky toegeken vir sy «alomvattende» literêre werk, die «klaarheid van sy gedagtes» en die «poëtiese intensiteit» van sy digkuns.[4] In 1991 is hy as die Verenigde State se Poet Laureate benoem.[5]

Anders as wat sy gedwonge ballingskap in die VSA sou kon insinueer was Brodsky se literêre werk allesbehalwe sterk politiek gekleur. Eerder het hy in sy gedigte, wat dikwels in 'n meditatiewe styl geskryf is, universele vrae oor die menslike bestaan, lewe en dood gestel, en dit was juis sy standpunte ten gunste van individuele vryheid en anti-materialisme waaraan Sowjet-amptenare aanstoot geneem het.[6]

Alhoewel sy werke ook in post-Sowjetse Rusland gepubliseer is, het Brodsky as balling geweier om nog eens ‘n besoek aan sy geboorteland te bring. Die pyn, wat hy in sy eie land ervaar het, was so groot dat die tekste, wat hy postuum oor sy ouers geskryf het, nog net in Engels uit sy pen kon vloei - 'n besluit wat uit sy oortuiging voortgespruit het dat hy hulle sodoende nog uit die onderdrukkende en sielvernietigende Russiese konteks sou kon bevry.[7]

Op 28 Januarie 1996 is Joseph Brodsky in sy woonstel in Brooklyn Heights, New York aan 'n hartaanval oorlede.[8] Die skrywer het self geen wens oor sy laaste rusplek gehad nie. So het sy vrou, Maria Sozzani, besluit om sy liggaam na Venesië oor te bring, sy persoonlike paradys waaraan hy elke jaar in winter gedurende die Universiteitsvakansie 'n besoek gebring het. So is Joseph Brodsky op die begrafniseiland San Michele naby Venesië ter ruste gelê.

## Verwysings

[wysig | wysig bron]

1. ↑ (en)  saint-petersburg.com: Anna Akhmatova Museum at the Fountain House. Besoek op 7 Februarie 2020
2. ↑ "rt.com: Historama - 18 Februarie. Besoek op 5 Januarie 2016". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Januarie 2016. Besoek op 5 Januarie 2016.
3. ↑ "PBS Newshour - Conversation: Joseph Brodsky, 10 November 1988. Besoek op 5 Januarie 2016". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Januarie 2016. Besoek op 5 Januarie 2016.
4. ↑ "The Nobel Prize in Literature 1987" (in Engels). Nobelprize.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2 Julie 2018. Besoek op 7 Oktober 2017.
5. ↑ Library of Congress: Past Poets Laureate: 1991-2000. Besoek op 5 Januarie 2016
6. ↑ www.britannica.com: Joseph Brodsky. Besoek op 5 Januarie 2016
7. ↑ (de)  Henning Bochert: Joseph Brodsky - Erinnerungen an Petersburg (resensie) Geargiveer 13 April 2020 op Wayback Machine
8. ↑ The New York Times, 29 Januarie 1996: Joseph Brodsky, Exiled Poet Who Won Nobel, Dies at 55. Besoek op 20 Februarie 2020

## Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]

Wiki-webtuistes

* * *

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Joseph Brodsky.

Huwelik

* * *

* (en)  Forum Daily - Voice of Russian-Speaking America: Joseph Brodsky and Maria Sozzani: 5 of the happiest American years of the poet's life (Google Translate-vertaling uit Russies)

Joseph Brodsky-argief in Stanford

* * *

* Stanford Magazine, September/Oktober 2013: From Russia, via Lithuania, With Love. How Nobel writer Joseph Brodsky's papers came to Stanford

Venesië

* * *

* (en)  Smithsonian Magazine, 20 Oktober 2015: The City Nobel Laureate Joseph Brodsky Called Paradise
* (en)  The Guardian, 22 Maart 2013: Watermark: An Essay on Venice by Joseph Brodsky – review
* (en)  The New York Review of Books - Joseph Brodsky: In the Light of Venice

* l
* b
* w

Wenners van die Nobelprys vir Letterkunde

1901–1925|

* 1901: Sully Prudhomme
* 1902: Theodor Mommsen
* 1903: Bjørnstjerne Bjørnson
* 1904: Frédéric Mistral / José Echegaray
* 1905: Henryk Sienkiewicz
* 1906: Giosuè Carducci
* 1907: Rudyard Kipling
* 1908: Rudolf Eucken
* 1909: Selma Lagerlöf
* 1910: Paul Heyse
* 1911: Maurice Maeterlinck
* 1912: Gerhart Hauptmann
* 1913: Rabindranath Tagore
* 1914
* 1915: Romain Rolland
* 1916: Verner von Heidenstam
* 1917: Karl Gjellerup / Henrik Pontoppidan
* 1918
* 1919: Carl Spitteler
* 1920: Knut Hamsun
* 1921: Anatole France
* 1922: Jacinto Benavente
* 1923: William Butler Yeats
* 1924: Władysław Reymont
* 1925: George Bernard Shaw

1926–1950|

* 1926: Grazia Deledda
* 1927: Henri Bergson
* 1928: Sigrid Undset
* 1929: Thomas Mann
* 1930: Sinclair Lewis
* 1931: Erik Axel Karlfeldt
* 1932: John Galsworthy
* 1933: Iwan Boenin
* 1934: Luigi Pirandello
* 1935
* 1936: Eugene O'Neill
* 1937: Roger Martin du Gard
* 1938: Pearl S. Buck
* 1939: Frans Eemil Sillanpää
* 1940
* 1941
* 1942
* 1943
* 1944: Johannes V. Jensen
* 1945: Gabriela Mistral
* 1946: Hermann Hesse
* 1947: André Gide
* 1948: T.S. Eliot
* 1949: William Faulkner
* 1950: Bertrand Russell

1951–1975|

* 1951: Pär Lagerkvist
* 1952: François Mauriac
* 1953: Winston Churchill
* 1954: Ernest Hemingway
* 1955: Halldór Laxness
* 1956: Juan Ramón Jiménez
* 1957: Albert Camus
* 1958: Boris Pasternak
* 1959: Salvatore Quasimodo
* 1960: Saint-John Perse
* 1961: Ivo Andrić
* 1962: John Steinbeck
* 1963: Giorgos Seferis
* 1964: Jean-Paul Sartre (afgewys)
* 1965: Mikhail Sholokhov
* 1966: Shmuel Yosef Agnon / Nelly Sachs
* 1967: Miguel Ángel Asturias
* 1968: Yasunari Kawabata
* 1969: Samuel Beckett
* 1970: Aleksandr Solzhenitsyn
* 1971: Pablo Neruda
* 1972: Heinrich Böll
* 1973: Patrick White
* 1974: Eyvind Johnson / Harry Martinson
* 1975: Eugenio Montale

1976–2000|

* 1976: Saul Bellow
* 1977: Vicente Aleixandre
* 1978: Isaac Bashevis Singer
* 1979: Odysseas Elytis
* 1980: Czesław Miłosz
* 1981: Elias Canetti
* 1982: Gabriel García Márquez
* 1983: William Golding
* 1984: Jaroslav Seifert
* 1985: Claude Simon
* 1986: Wole Soyinka
* 1987: Joseph Brodsky
* 1988: Naguib Mahfouz
* 1989: Camilo José Cela
* 1990: Octavio Paz
* 1991: Nadine Gordimer
* 1992: Derek Walcott
* 1993: Toni Morrison
* 1994: Kenzaburō Ōe
* 1995: Seamus Heaney
* 1996: Wisława Szymborska
* 1997: Dario Fo
* 1998: José Saramago
* 1999: Günter Grass
* 2000: Gao Xingjian

2001–2020|

* 2001: V.S. Naipaul
* 2002: Imre Kertész
* 2003: J.M. Coetzee
* 2004: Elfriede Jelinek
* 2005: Harold Pinter
* 2006: Orhan Pamuk
* 2007: Doris Lessing
* 2008: J.M.G. Le Clézio
* 2009: Herta Müller
* 2010: Mario Vargas Llosa
* 2011: Tomas Tranströmer
* 2012: Mo Yan
* 2013: Alice Munro
* 2014: Patrick Modiano
* 2015: Svetlana Alexievich
* 2016: Bob Dylan
* 2017: Kazuo Ishiguro
* 2018: Olga Tokarczuk
* 2019: Peter Handke
* 2020: Louise Glück

2021–hede|

* 2021: Abdulrazak Gurnah
* 2022: Annie Ernaux
* 2023: Jon Fosse

Normdata

Internasionaal|

* ISNI
* VIAF
* FAST
* WorldCat

Nasionaal|

* Duitsland
* Verenigde State
* Frankryk
* BnF-data
* Japan
* Italië
* Australië
* Tsjeggië
* Spanje
* Portugal
* Nederland
* Noorweë
* Letland
* Griekeland
* Korea
* Swede
* Pole
* Israel
* Finland
* Katalonië

Akademie|

* CiNii

Kunstenaars|

* MusicBrainz
* FID

Mense|

* Trove
* Deutsche Biographie
* DDB

Ander|

* IdRef
* SNAC
* Ensiklopedie van Moderne Oekraïne

*[l]: Lees hierdie sjabloon
*[b]: Bespreek hierdie sjabloon
*[w]: Wysig hierdie sjabloon