Nama

Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Namas.
Nama
Khoekhoegowab

Gepraat in:  |  Botswana
Namibië
Suid-Afrika
Gebied:  | Oranjerivier
Namakwaland
Totale sprekers:  | 202 200[1]
Taalfamilie:  | Khoisan
Khoe
Khoekhoe
Noord-Khoekhoe
Nama
Skrifstelsel:  | Latynse alfabet
Amptelike status
Amptelike taal in:  |  Namibië (nasionale taal)
Gereguleer deur:  | geen
Taalbedreigingstatus

Uitgesterf

EXUitgestorwe taal

Bedreig

CRKrities bedreigde

SEErg bedreigde

DEBedreigde

VUKwesbare

Veilig

NENie bedreig nie

Dit is 'n kwesbare taal volgens die UNESCO-wêreldatlas van bedreigde tale.

Taalkodes
ISO 639-1:  | `geen`
ISO 639-2:  | `khi`
ISO 639-3:  | `naq`
Nota: Hierdie bladsy kan IFA fonetiese simbole in Unicode bevat.

Nama is 'n Khoisan-taal wat deur die Namas en Damaras in Namibië, Botswana en Suid-Afrika gepraat word. Dit is ook bekend as Khoekhoegowab. Daar is meer as 270 000 mense met Nama as moedertaal. Andere benamings vir Nama sluit in: Namataal, Nama/Damara, Namakwa, Namaqua, Bergdamara en Tama.

'n Namaman gee onderrig in die Namataal Verspreiding van Nama in Namibië volgens die 2011-sensus:

<1%

1–5,99%

6–10,99%

11–20,99%

21–30,99%

31–49,99%

50–75,99%

76–90%

>90%

Nama is verwant aan die taal van die Hai//om-San, ǂAakhoe.

In Namibië word Nama as 'n nasionale taal erken. In Suid-Afrika is Nama nie een van die elf ampstale nie, maar is wel in die grondwet opgeneem as taal wat deur die nasionale regering beskerm en gekultiveer moet word. Daar is pogings om die taal in Suid-Afrika te bevorder.[2] In 2018 is die Namataal by sommige skole in die Noord-Kaap bekendgestel.[3][4]

## Voorbeelde

[wysig | wysig bron]

Algemene woorde en frases:

Afrikaans | Nama

|

asseblief | toxoba
dankie | aio
baie dankie | kai aios
Broer | ǃgâsab
een | ǀgui
twee | ǀgam
drie | ǃnona
vier | haka
vyf | koro
venster | mûǂui doas
vuur | ǀaes
goed (byvoeglike naamwoord) | ǃgâi-a
goed (bywoord) | ǃgâise
sleg | ǁgâi-a
Goeiemôre | ǃgâi ǁgoas
Goeienaand / goeie nag | ǃgâi ǃoes
Goeiedag / totsiens | ǃgâi tsés
Huis | oms
gister | ǁari
vandag | nétsé
môre | ǁari
seun | axab, ǀgoab, darob
meisie | axas, ǀgoas, daros, ǂkhamkhoes

## Sien ook

[wysig | wysig bron]

* Lys van gedrukte Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke
* Franz Kleinschmidt (1812–1864), Rynse sendeling en opsteller van Nama-Nederlands-woordeboek.
* Johann Krönlein (1826–1892), Rynse sendeling, Nama-Bybelvertaler en -leksikograaf.
* Johann Schmelen (1777–1848), Rynse sendeling en Namakenner.
* Heinrich Vedder (1876–1972), Rynse sendeling, opvoedkundige, taalkundige (onder meer van Nama), volkekundige, historikus en senator.

## Verwysings

[wysig | wysig bron]

1. ↑ "Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Khoekhoe" (in Engels). Ethnologue. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 September 2019. Besoek op 11 September 2016.
2. ↑ (af)  litnet.co.za: die Nama-taal
3. ↑ (en)  news24.com: Nama language to be introduced at two Northen Cape Schools[dooie skakel]
4. ↑ (en)  thenewage.co.za: Schools to introduce Nama Language

## Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Nama.

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir Nama.

|  Hierdie artikel oor 'n taal, taalgroep of taalfamilie is slegs 'n saadjie. Jy kan help deur dit uit te brei.

|

* l
* b
* w

Tale van Namibië

Amptelike taal|

Engels

Nasionale tale|

Afrikaans • Duits • Herero • Kwangali • Lozi • Nama • Oshiwambo • Tswana

* l
* b
* w

Tale van Suid-Afrika

* Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad
* Kommissie vir die regte van kulturele, godsdienstige en taalkundige gemeenskappe
* Departement van Kuns en Kultuur

Amptelik|

| Wes-Germaans|

* Afrikaans
* Engels
* Suid-Afrikaanse gebaretaal

|

Suidelike Bantoe|

| Sotho-Tswana|

* Noord-Sotho (Sesotho sa Leboa)
* Suid-Sotho (Sesotho)
* Tswana (Setswana)

|

Nguni|

* Suid-Ndebele (isiNdebele)
* Swazi (siSwati)
* Xhosa (isiXhosa)
* Zoeloe (isiZulu)

Tswa-Ronga|

* Tsonga (Xitsonga)

Venda|

* Venda (Tshivenḓa)

Nie-amptelike tale
genoem in die
Grondwet van 1996

| Inheems|

* Bhaca
* Khoi
* Lala
* Lozi
* Nama
* Nhlangwini
* Noord-Ndebele
* Phuthi
* San
* Tuu

|

Uitheems|

* Duits
* Grieks
* Gujarati
* Hindi
* Maleis (geskiedkundig)
* Oerdoe
* Portugees
* Tamil
* Telugu

Religieus|

* Arabies
* Hebreeus
* Sanskrit

Ander|

| LGBT-slang|

* Gayle
* Ngqumo (IsiNgqumo)

|

Ander|

* Fanagalo
* Nederlands (geskiedkundig)
* Oorlams
* S'Pitori
* Scamto
* Tsotsitaal

Normdata

Nasionaal|

* Duitsland

Ander|

* IdRef

*[l]: Lees hierdie sjabloon
*[b]: Bespreek hierdie sjabloon
*[w]: Wysig hierdie sjabloon