Samuel Beckett

Samuel Beckett in 1977

Gebore| Samuel Barclay Beckett
13 April 1906
Foxrock, Dublin, Ierland
Sterf| 22 Desember 1989
Parys, Frankryk
Bynaam| Andrew Belis[1]
Beroep| Skrywer
Nasionaliteit|  Ierland
Genre| Modernisme
Noemenswaardige toekennings| Nobelprys vir Letterkunde (1969)
Handtekening

Samuel Beckett (1906–1989) was ’n Ierse skrywer uit wie se pen toneelstukke, romans en gedigte verskyn het. Beckett het in Frankryk gewoon en in beide Frans en Engels geskryf. Hy word wyd as een van die mees invloedryke skrywers van die 20ste eeu beskou[2]en is veral bekend vir sy toneelstuk Waiting for Godot. Beckett is in 1969 met die Nobelprys vir Letterkunde bekroon.[3][4]

Beckett se werk se bied 'n somber, tragikomediese uitkyk op die menslike bestaan. Dit gaan dikwels met pessimisme en swartgalligheid gepaard en word meer minimalisties in sy latere loopbaan. Hy word as een van die laaste modernistiese skrywers beskou, en is een van die sleutelfigure in die sogenaamde "Teater van die Absurde".

## Beknopte biografie

[wysig | wysig bron]

Karikatuur van Samuel Beckett.

Samuel Barclay Beckett is op 13 April 1906 in Foxrock, Dublin in Ierland gebore. Van 1923 tot 1927 studeer hy Frans, Italiaans en Engels aan die Trinity-kollege in Dublin. Kort daarna word hy as leraar in Parys aangeneem. Daar ontmoet hy James Joyce, wat 'n enorme invloed op hom gehad het. Beckett skryf sy eie verhale terwyl hy Joyce se sekretaris was. In 1929 publiseer hy sy eerste werk, 'n kritiese essay wat deur Joyce verdedig is. Sy eerste kortverhaal, Assumption, is in dieselfde jaar gepubliseer. In 1930 wen hy 'n literatuurprys met sy gedig, Whoroscope, wat hoofsaaklik oor René Descartes handel, wat ook 'n invloed op sy skryfwerk gehad het.

In 1930 keer hy terug na Ierland en werk by die Trinity-kollege, maar vertrek weer na twee jaar. Hy reis deur Europa en vestig hom uiteindelik permanent in Frankryk. Daar publiseer hy 'n kritiese studie van Marcel Proust se werk.

Hy poog om 'n boek in die styl van James Joyce te skryf, maar dit word later as 'n reeks kortverhale, More pricks than Kicks, vrygestel. Hierna bring hy die roman Murphy uit. Sy bekendste boeke is waarskynlik Molloy (1951), Malone Dies (1951 in Frans, in 1958 in Engels vertaal) en The Unnamable (1953, in 1960 vertaal).

Beckett word beroemd met sy toneelstuk En attendant Godot (uitgegee in 1952), wat in 1955 as Waiting for Godot (Afrikaans: "Wag vir Godot") vertaal is. Die stuk ontvang aanvanklik slegte kritiek, maar word met tyd al hoe meer gewild. Dieselfde het met sy stuk Endgame gebeur.

Omdat hy sy stukke ná 1947 bykans uitsluitlik in Frans geskryf het, word hy saam met Eugène Ionesco as een die beste Franse dramaturge van die 20ste eeu beskou. Hy het self sy stukke in Engels vertaal.

Beckett is op 22 Desember 1989 in Parys, Frankryk aan emfiseem oorlede en is in die Cimetière du Montparnasse begrawe.

## Verwysings

[wysig | wysig bron]

1. ↑ "Fathoms from Anywhere – A Samuel Beckett Centenary Exhibition" (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 April 2019.
2. ↑ McDonald, Rónán (ed). (2007), The Cambridge Introduction to Samuel Beckett, Cambridge University Press, Cambridge p17
3. ↑ "The Nobel Prize in Literature 1969" (in Engels). Nobelprize.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Julie 2018. Besoek op 7 Oktober 2017.
4. ↑ HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8

## Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]

*   * Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Samuel Beckett.

* l
* b
* w

Wenners van die Nobelprys vir Letterkunde

1901–1925|

* 1901: Sully Prudhomme
* 1902: Theodor Mommsen
* 1903: Bjørnstjerne Bjørnson
* 1904: Frédéric Mistral / José Echegaray
* 1905: Henryk Sienkiewicz
* 1906: Giosuè Carducci
* 1907: Rudyard Kipling
* 1908: Rudolf Eucken
* 1909: Selma Lagerlöf
* 1910: Paul Heyse
* 1911: Maurice Maeterlinck
* 1912: Gerhart Hauptmann
* 1913: Rabindranath Tagore
* 1914
* 1915: Romain Rolland
* 1916: Verner von Heidenstam
* 1917: Karl Gjellerup / Henrik Pontoppidan
* 1918
* 1919: Carl Spitteler
* 1920: Knut Hamsun
* 1921: Anatole France
* 1922: Jacinto Benavente
* 1923: William Butler Yeats
* 1924: Władysław Reymont
* 1925: George Bernard Shaw

1926–1950|

* 1926: Grazia Deledda
* 1927: Henri Bergson
* 1928: Sigrid Undset
* 1929: Thomas Mann
* 1930: Sinclair Lewis
* 1931: Erik Axel Karlfeldt
* 1932: John Galsworthy
* 1933: Iwan Boenin
* 1934: Luigi Pirandello
* 1935
* 1936: Eugene O'Neill
* 1937: Roger Martin du Gard
* 1938: Pearl S. Buck
* 1939: Frans Eemil Sillanpää
* 1940
* 1941
* 1942
* 1943
* 1944: Johannes V. Jensen
* 1945: Gabriela Mistral
* 1946: Hermann Hesse
* 1947: André Gide
* 1948: T.S. Eliot
* 1949: William Faulkner
* 1950: Bertrand Russell

1951–1975|

* 1951: Pär Lagerkvist
* 1952: François Mauriac
* 1953: Winston Churchill
* 1954: Ernest Hemingway
* 1955: Halldór Laxness
* 1956: Juan Ramón Jiménez
* 1957: Albert Camus
* 1958: Boris Pasternak
* 1959: Salvatore Quasimodo
* 1960: Saint-John Perse
* 1961: Ivo Andrić
* 1962: John Steinbeck
* 1963: Giorgos Seferis
* 1964: Jean-Paul Sartre (afgewys)
* 1965: Mikhail Sholokhov
* 1966: Shmuel Yosef Agnon / Nelly Sachs
* 1967: Miguel Ángel Asturias
* 1968: Yasunari Kawabata
* 1969: Samuel Beckett
* 1970: Aleksandr Solzhenitsyn
* 1971: Pablo Neruda
* 1972: Heinrich Böll
* 1973: Patrick White
* 1974: Eyvind Johnson / Harry Martinson
* 1975: Eugenio Montale

1976–2000|

* 1976: Saul Bellow
* 1977: Vicente Aleixandre
* 1978: Isaac Bashevis Singer
* 1979: Odysseas Elytis
* 1980: Czesław Miłosz
* 1981: Elias Canetti
* 1982: Gabriel García Márquez
* 1983: William Golding
* 1984: Jaroslav Seifert
* 1985: Claude Simon
* 1986: Wole Soyinka
* 1987: Joseph Brodsky
* 1988: Naguib Mahfouz
* 1989: Camilo José Cela
* 1990: Octavio Paz
* 1991: Nadine Gordimer
* 1992: Derek Walcott
* 1993: Toni Morrison
* 1994: Kenzaburō Ōe
* 1995: Seamus Heaney
* 1996: Wisława Szymborska
* 1997: Dario Fo
* 1998: José Saramago
* 1999: Günter Grass
* 2000: Gao Xingjian

2001–2020|

* 2001: V.S. Naipaul
* 2002: Imre Kertész
* 2003: J.M. Coetzee
* 2004: Elfriede Jelinek
* 2005: Harold Pinter
* 2006: Orhan Pamuk
* 2007: Doris Lessing
* 2008: J.M.G. Le Clézio
* 2009: Herta Müller
* 2010: Mario Vargas Llosa
* 2011: Tomas Tranströmer
* 2012: Mo Yan
* 2013: Alice Munro
* 2014: Patrick Modiano
* 2015: Svetlana Alexievich
* 2016: Bob Dylan
* 2017: Kazuo Ishiguro
* 2018: Olga Tokarczuk
* 2019: Peter Handke
* 2020: Louise Glück

2021–hede|

* 2021: Abdulrazak Gurnah
* 2022: Annie Ernaux
* 2023: Jon Fosse

* l
* b
* w

Nobelpryswenners 1969

Chemie|

* Derek Barton (Groot Brittanje)
* Odd Hassel (Noorweë)

Letterkunde|

* Samuel Beckett (Ierland)

Vrede|

* International Labour Organization

Fisika|

* Murray Gell-Mann (Verenigde State)

Fisiologie of Geneeskunde|

* Max Delbrück (Verenigde State)
* Alfred Hershey (Verenigde State)
* Salvador Luria (Verenigde State)

Ekonomiese Wetenskappe|

* Ragnar Frisch (Noorweë)
* Jan Tinbergen (Netherland)

Nobelpryswenners
1964
1965
1966
1967
1968
1969
1970
1971
1972
1973
1974

Normdata

Internasionaal|

* ISNI
* VIAF
* FAST
* WorldCat

Nasionaal|

* Duitsland
* Verenigde State
* Frankryk
* BnF-data
* Japan
* Italië
* Australië
* Tsjeggië
* Rusland
* 2
* Spanje
* Portugal
* Nederland
* Noorweë
* Letland
* Kroasië
* Chili
* Griekeland
* 2
* Korea
* Swede
* Pole
* Vatikaan
* Israel
* Katalonië
* België

Akademie|

* CiNii

Kunstenaars|

* ULAN
* MusicBrainz
* RKD-kunstenaars
* KulturNav
* Museum of Modern Art
* ADK
* FID

Mense|

* Trove
* Ierland
* Deutsche Biographie
* DDB

Ander|

* IdRef
* SNAC
* 2
* RISM

*[l]: Lees hierdie sjabloon
*[b]: Bespreek hierdie sjabloon
*[w]: Wysig hierdie sjabloon