Turks

Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Turke.
Turks
Türkçe

Gepraat in:  |  Siprus
Turkye
Kosovo
Noord-Masedonië
Roemenië
Bulgarye
Griekeland
Irak
Gebied:  | Suidoos-Europa en Wes-Asië
Totale sprekers:  | 84 miljoen (eerste taal)
6 miljoen (tweede taal)[1]
Rang:  | 17
Taalfamilie:  | Altaïes
Turkies
Oghusies
Wes-Oghusies
Turks
Skrifstelsel:  | Latynse alfabet
Amptelike status
Amptelike taal in:  |  Siprus
Turkye
Turkse Republiek van Noord-Siprus
Gereguleer deur:  | Taalinstituut vir Turks
Taalbedreigingstatus

Uitgesterf

EXUitgestorwe taal

Bedreig

CRKrities bedreigde

SEErg bedreigde

DEBedreigde

VUKwesbare

Veilig

NENie bedreig nie

Dit is nie 'n bedreigde taal volgens die UNESCO-wêreldatlas van bedreigde tale.

Taalkodes
ISO 639-1:  | `tr`
ISO 639-2:  | `tur`
ISO 639-3:  | `tur`
Nota: Hierdie bladsy kan IFA fonetiese simbole in Unicode bevat.

Turks (Türkçe [ˈtyɾct͡ʃɛ] luister (hulp·inligting)) word deur omtrent 84 miljoen mense wêreldwyd as eerste taal gepraat en is dus die Turkiese taal wat die meeste gepraat word. Die meeste sprekers woon in Turkye en Siprus, met kleiner groepe in Irak, Griekeland, Bulgarye, Noord-Masedonië, Kosovo, Albanië en ander dele van Suidoos- en Oos-Europa. Turks is die amptelike taal van Turkye en die omstrede gebied Noord-Siprus. In Siprus is dit saam met Grieks die amptelike tale.

Status van Turks volgens lande:

Amptelike taal in Turkye, Siprus en Noord-Siprus

Erkende minderheidstaal in Bosnië en Herzegowina, Roemenië en Griekeland

Lande waar dit erken word as 'n minderheidstaal en medeamptelik in minstens een munisipaliteit in Noord-Masedonië, Kosovo en Irak

In die weste het die invloed van Ottomaanse Turks, die Turkse taal wat in die administratiewe en literêre kringe van die Ottomaanse Ryk gebruik is, versprei namate die Ottomaanse Ryk uitgebrei het. In 1928 is die Ottomaanse Turkse alfabet met die Latynse alfabet vervang as een van Atatürk se hervormings in die vroeë jare van die Republiek Turkye.[2]

Sommige kenmerkende aspekte van die Turkse taal is vokaalharmonie en uitgebreide agglutinasie. Die basiese woordorde van Turks is onderwerp–voorwerp–werkwoord. Turks het geen naamwoordklasse of grammatikale geslag nie. Die taal maak gebruik van eerbewyse en maak onderskeid tussen verskillende vlakke van beleefdheid, sosiale afstand, ouderdom, hoflikheid en bekendheid teenoor die geadresseerde. Die meervoud tweedepersoon voornaamwoord en werkwoordvorme word gebruik wat verwys na 'n enkele persoon uit respek.[3]

## Verwysings

[wysig | wysig bron]

1. ↑ (en)  "Ethnologue: Languages of the World, 26th ed., Turkish". Ethnologue. Besoek op 8 Februarie 2024.
2. ↑ (en)  Bayram Balci (2018). Islam in Central Asia and the Caucasus Since the Fall of the Soviet Union. Oxford University Press. p. 36\. ISBN 978-0-19-005030-6.
3. ↑ (en)  Aalto, P. "Iranian Contacts of the Turks in Pre-Islamic times", in Studia Turcica, ed. L. Ligeti, Budapest, 1971, bl. 29–37.

## Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]

Wikipedia

Sien gerus Wikipedia se uitgawe in Turks

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Turks.

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir Turks.

|  Hierdie artikel oor 'n taal, taalgroep of taalfamilie is slegs 'n saadjie. Jy kan help deur dit uit te brei.

|

* l
* b
* w

Tale van Griekeland

Amptelike taal|

* Grieks

Minderheidstale|

* Albanees
* Arvanities
* Armeens
* Aroemeens
* Bulgaars
* Ladino
* Macedonies
* Romani
* Turks

Griekse variëteite|

* Kretensies
* Kappadosies
* Ponties
* Manioties
* Tsakonies
* Jewanies

Gebaretale|

* Griekse gebaretaal

* l
* b
* w

Tale van Roemenië

Amptelike taal|

* Roemeens

Streeks-/
minderheidstale|

* Albanees
* Armeens
* Bulgaars
* Kroaties
* Tsjeggies
* Duits
* Grieks
* Hongaars
* Italiaans
* Macedonies
* Pools
* Romani
* Russies
* Rusyn
* Serwies
* Slowaaks
* Krim-Tataars
* Turks
* Oekraïens
* Jiddisj

Gebaretale|

* Roemeense gebaretaal

Normdata: Nasionaal |

* Duitsland
* Verenigde State
* Frankryk
* BnF-data
* Japan
* Tsjeggië
* Spanje
* Letland
* Swede
* Israel

|

*[l]: Lees hierdie sjabloon
*[b]: Bespreek hierdie sjabloon
*[w]: Wysig hierdie sjabloon