Zabaikalski-krai
Забайкальский край

Die ligging van Zabaikalski-krai in Rusland.
Politieke status
Land |  Russiese Federasie
Federale distrik | Siberiese
Ekonomiese streek | Oos-Siberiese
Stigting | 1 Maart 2008
Regering
Hoofstad | Tsjita
Leier | Konstantin Ilkofski
Amp | Goewerneur
Wetgewer | Wetgewende Raad
Bevolking
Sensus | 2010
Totaal | 1 107 107
Volgorde | 47ste
Digtheid | 2,57/km2
Stedelik | 65,9%
Plattelands | 34,1%
Statistiek
Oppervlakte | 431 500 km2
Volgorde | 10de
Tydsone | UTC+10:00
Registrasienommer | 91
Amptelike tale | Russies
Webtuiste | http://www.e-zab.ru
Wapen en vlag

| Portaal    | Rusland

|

Zabaikalski-krai (Russies: Забайкальский край) is genoem na die geografiese gebied Transbaikal ("agter die Baikal") en is sedert 1 Maart 2008 ’n krai van Rusland. Dit het ontstaan deur die samesmelting van die Tsjita-oblast en die Agin-Boerjatiese Outonome Okroeg nadat ’n referendum daaroor op 11 Maart 2007 gehou is. Meer as 90% van die inwoners het daarvoor gestem.

Volgens die sensus van 2010[1] het die gebied 1 107 107 inwoners, waarvan Russe 89,9%, uitmaak, Boerjate 6,8% en Oekraïners 0,6%.

Daar is reeds planne om die nuwe gebied later te laat saamsmelt met die outonome republiek Boerjatië en die saamgevoegde Irkoetsk-oblast om die Baikal-krai te vorm.

Rawil Geniatoelin, goewerneur van die Tsjita-oblast, is op 5 Februarie 2008 verkies tot goewerneur van Zabaikalski-krai deur die meerderheid van doema-afgevaardigdes van Tsjita en Agin-Boerjatië. Hy is sedert 1 Maart 2008 in die amp.[2]

## Geskiedenis

[wysig | wysig bron]

Die eerste tekens van menslike lewe in die streek dateer terug na 35 000 tot 150 000 jaar gelede. Vroeë bewyse is ontdek aan die oppervlak van antieke riviergruis van die Girsjeloenki (’n sytak van die Chilokrivier) naby die stad Tsjita.

Mongoolsverwante plaatgrafmonumente is in die Baikalstreek ontdek.[3] Die Zabaikalsk-streek is beheer deur die Xiongnu-ryk (209 v.C. - 93 n.C.), die Mongoolse Xianbei-staat (93-234), Rouran-khaganaat (330-555), Mongoolse Ryk (1206-1368) en Noord-Yuan (1368-1691).[4]

In die 17de eeu het Mongoolssprekende Daurs aan die Sjilka-, die Amoer\- en die Boerejarivier gewoon. Die streek Dauria is na hulle genoem – dit is ook die Transbaikal genoem en is nou die gebied van Rusland oos van die Baikalmeer. Vandag is daar nog Boerjat-Mongole in die streek.

In April 2006 het streeksowerhede begin met voorbereidingswerk vir die vereniging van die Tsjita-oblast en Agin-Boerjatiese Outonome Okroeg. Leiers van die streke het op 17 November dié jaar ’n brief na die Russiese president, Wladimir Poetin, gestuur en hy het die inisiatief ondersteun.

’n Referendum oor die vereniging is op 11 Maart 2007 gehou. In Tsjita-oblast het 90,29% (535 045 kiesers), ja gestem en net 8,89% (52 698 kiesers) nee. Die stempersentasie was 72,82%. In die Agin-Boerjatiese Outonome Okroeg het 94% (38 814 kiesers) ja gestem en net 5,16% (2 129 kiesers) nee. Die stempersentasie was 82,95%.

Op 23 Julie 2007 het president Poetin ’n federale konstitusionele wet onderteken vir die vereniging van die twee streke en op 1 Maart 2008 is die Zabaikalski-krai gebore.

## Demografie

[wysig | wysig bron]

### Godsdiens

[wysig | wysig bron]

|  |  |  |

|
|
|
|

Oosters-Ortodoks |

| 24.6%
Ortodoks (ander) |

| 1.6%
Ander Christene |

| 5.6%
Boeddhisme |

| 6.3%
Spiritueel, maar nie       godsdienstig |

| 28%
Ateïsties |

| 17.1%
Ander of geen |

| 16.8%
Godsdiens in Zabaikalski-krai[5][6]

Volgens ’n opname in 2012[5] behoort byna 25% van die bevolking tot die Russies Ortodokse Kerk, 6,3% tot Boeddhisme en 6% tot ander Christelike kerke as die Ortodokse kerke.

Daarbenewens is 2% Ortodokse Christelike gelowiges, maar behoort nie tot enige (nie-Russiese) Oosters-Ortodokse kerk nie, 28% meen hulle is spiritueel maar nie godsdienstig nie, 17% is ateïsties en 16,15% volg geen godsdiens nie of het geen antwoord verskaf nie.[5]

### Etniese verspreiding

[wysig | wysig bron]

Volgens die Russiese sensus van 2010[1] maak Russe 89,9% van die bevolking uit en Boerjate 6,8%. Ander groepe is Oekraïners (0,6%), Tatare (0,5%), Belarusse (0,2%), Azeri (0,18%) en Ewenks (0,1%). Altesaam 19 981 mense het nie hulle etnisiteit verklaar nie. Daar word geraam die verspreiding van dié groep is dieselfde as vir die groep wat wel hulle etnisiteit verklaar het.[7]

### Stede en dorpe

[wysig | wysig bron]

s • b • w

Grootste stede en dorpe van Zabaikalski-krai
Russiese sensus 2010[1]

| Ranglys  | Stadnaam  | Administratiewe afdeling  | Bevolking

Tsjita

Krasnokamensk

| 1 | Tsjita | Tsjitinski-distrik | 324 444
2 | Krasnokamensk | Krasnokamenski-distrik | 55 666
3 | Borzia | Borzinski-distrik | 31 379
4 | Petrofsk-Zabaikalski | Petrofsk-Zabaikalski-distrik | 18 549
5 | Nertsjinsk | Nertsjinski-distrik | 14 959
6 | Sjilka | Sjilkinski-distrik | 13 947
7 | Tsjernisjefsk | Tsjernisjefski-distrik | 13 359
8 | Mogotsja | Mogotsjinski-distrik | 13 258
9 | Karimskoje | Karimski-distrik | 13 037
10 | Balei | Baleiski-distrik | 12 533

## Geografie

[wysig | wysig bron]

Die krai is geleë binne die historiese streek Transbaikalië (Dauria) en het aansienlike buitelandse grense met China (Binne-Mongolië; 998 km) en Mongolië (die Dornod-, Khentii- en Selenge-provinsie; 868 km). In Rusland self grens dit aan die Irkoetsk- en Amoer-oblast, sowel as aan Boerjatië en Sacha (Jakoetië). Die Chentei-Daur-hooglande kom aan die suidwestekant voor.

## Verwysings

[wysig | wysig bron]

1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Оценка численности населения на 1 января 2014 года и в среднем за 2013 год Geargiveer 19 Oktober 2015 op Wayback Machine (ru)
2. ↑ На административной карте РФ появился новый субъект федерации - Забайкальский край. Artikel van Itar-Tass.com (ru)
3. ↑ History of Mongolia, Volume I, 2003
4. ↑ History of Mongolia, Volume II, 2003
5. ↑ 5,0 5,1 5,2 "Arena: Atlas of Religions and Nationalities in Russia". Sreda, 2012.
6. ↑ 2012 Arena Atlas Religion Maps. "Ogonek", № 34 (5243), 27/08/2012. Besoek op 21/04/2017. Geargiveer
7. ↑ "argiefkopie". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Januarie 2019. Besoek op 22 Desember 2020.

## Skakels

[wysig | wysig bron]

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Zabaikalski-krai.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.

* l
* b
* w

Federale deelgebiede van die Russiese Federasie

Republieke (21)|

* Adigea
* Altai
* Basjkortostan (Basjkirië)
* Boerjatië
* Chakassië
* Dagestan
* Ingoesjetië
* Sacha (Jakoetië)
* Kabardino-Balkarië
* Kalmikië
* Karatsjai-Tsjerkessië
* Karelië
* Komi
* Mari El
* Mordowië
* Noord-Ossetië-Alanië
* Oedmoertië
* Tatarstan
* Tsjetsjnië
* Tsjoewasjië
* Tiwa

Krais (9)|

* Altai
* Chabarofsk
* Kamtsjatka
* Krasnodar
* Krasnojarsk
* Perm
* Primorski
* Stawropol
* Zabaikalski

Oblaste (46)|

* Amoer
* Archangelsk
* Astrachan
* Belgorod
* Brjansk
* Irkoetsk
* Iwanowo
* Jaroslawl
* Kaliningrad
* Kaloega
* Kemerowo
* Kirof
* Koergan
* Koersk
* Kostroma
* Leningrad
* Lipetsk
* Magadan
* Moermansk
* Moskou
* Nizjni Nowgorod
* Nowgorod
* Nowosibirsk
* Oeljanofsk
* Omsk
* Orenburg
* Orjol
* Penza
* Pskof
* Rjazan
* Rostof
* Sachalin
* Samara
* Saratof
* Smolensk
* Swerdlofsk
* Tambof
* Tjoemen
* Toela
* Tomsk
* Tsjeljabinsk
* Twer
* Wladimir
* Wologda
* Woronezj
* Wolgograd

Outonome oblast (1)|

* Joodse

Outonome okroegs (4)|

* Chanto-Mansië2
* Jamalo-Nenetsië2
* Nenetsië3
* Tsjoekotka

Federale stede (2)|

* Moskou
* Sint Petersburg

Onerken1 (6)|

* Cherson
* Donetsk
* Krim
* Loehansk
* Sewastopol
* Zaporizjzja

* 1Geannekseer deur Rusland en volgens internasionale reg deel van Oekraïne.
* 2Administratief ondergeskik aan Tjoemen-oblast.
* 3Administratief ondergeskik aan Archangelsk-oblast.

Normdata

Internasionaal|

* VIAF

Nasionaal|

* Duitsland
* Verenigde State
* Tsjeggië
* Israel

Geografies|

* MusicBrainz-area

*[l]: Lees hierdie sjabloon
*[b]: Bespreek hierdie sjabloon
*[w]: Wysig hierdie sjabloon