Encyclosphere.org ENCYCLOREADER
  supported by EncyclosphereKSF

Norrbotten

From Wikipedia (Pt) - Reading time: 11 min


 Nota: Para outros significados, veja Norrbotten (desambiguação).
 Nota: Não confundir com Norrbotten (condado) (o Condado de Norrbotten).

Norrbotten
Bótnia Setentrional
Província
Brasão de armas de Norrbotten
Localização
Região Norlândia
Condado Norrbotten
Características geográficas
Área total 97 239 km²
População total (2023) 195 267 hab.
Altitude máxima Vitberget 594 m
Outras informações
Flor Rubus arcticus
Animal Gaio-siberiano
Peixe Coregonus Albula
O rio Torne älv visto do lado finlandês. Ao fundo à direita a localidade sueca de Övertorneå.
O lago Puostijärvino vale de Torne.
A igreja de Edefors perto da cidade de Boden.
A cidade antiga de Gammelstadem em Luleå.
A igreja de Långträsk.
A quinta (fazenda) de Englundsgården em Kalix.
A estação ferroviária de Bodträsk.

Norrbotten (em sueco: Norrbotten; PRONÚNCIA), raramente Norbótnia[1] ou Bótnia Setentrional[2], é uma província histórica da Suécia. [3] Está localizada no nordeste da região histórica da Norlândia, junto à baía de Bótnia e faz fronteira com a Finlândia. [4] [5] [6] [7]
É a terceira maior província da Suécia, depois da Lapónia e da Jämtland. Com uma área de 97 239 km², ocupa 6,5% da superfície do país e tem uma população de 195 267 habitantes (2023). [8] [5]
É predominantemente de terra baixa, subindo ligeiramente para noroeste, e coberta de florestas de pinheiros e abetos. É atravessada por três dos maiores rios suecos, vindos da Lapónia e desembocando no Báltico. O Círculo Polar Ártico passa no norte da província, dando-lhe algum carácter ártico, embora o clima seja fundamentalmente temperado continental, devido à Corrente do Golfo. [9]

Ao contrário do resto da Suécia, a identidade regional dos habitantes das províncias históricas da Lapónia, Norrbotten e Västerbotten não está focada nessas províncias mas sim nos condados atuais de Norrbotten e Västerbotten. [10]

Como província histórica, não possui hoje funções administrativas, nem significado político, mas está todavia presente em contextos históricos, culturais, escolares, turísticos e desportivos, como por exemplo em Norrbottens-Kuriren (jornal diário), Norrbottens museum (museu regional) e Norrbottens FF (clube desportivo). [11]

Etimologia e uso

[editar | editar código fonte]

O topônimo Norrbotten deriva do sueco antigo Norra butn, em alusão à "baía a norte do estreito de Kvarken". O termo é composto pelas palavras norr (norte, indicando aqui o lado oeste) e botten (em alusão à Baía de Bótnia).
Na língua cotidiana, ao contrário do resto da Suécia, as palavras Västerbotten e Norrbotten referem-se geralmente aos condados de Västerbotten e Norrbotten, e não às províncias históricas de Västerbotten e Norrbotten.
A região está mencionada em documentos em latim por Norrabutn (1361) e Butnin (1374), tendo adquirido o seu nome oficial Norrbotten quando foi elevada a província em 1801. [6] [12] [13]

Em textos em português, costuma ser usada a forma original Norrbotten. [14] [15] [16] [17]

“ Norrbotten, província da Suécia, dentro do círculo polar ártico. ”

Província histórica e Condado atual

[editar | editar código fonte]

A província histórica de Norrbotten forma juntamente com o norte da província histórica da Lapónia (Lappland) o atual condado de Norrbotten. [10]

A província forma junto com o norte da província da Lapónia o atual condado de Norrbotten.[18] Está situada no extremo nordeste da Suécia, sendo limitado a leste pela Finlândia e pela baía de Bótnia, a oeste pela Lapónia e a sul por Västerbotten. A fronteira com a Finlândia é delineada pelo rio Torne, um dos quatro grandes rios selvagens sem barragens hidroelétricas da Suécia; os dois lados do rio formam o Vale de Torne, onde um solo fértil permite uma rica agricultura durante o curto verão ártico. Além do Torne, é atravessada pelos rios Pite, Lule (no qual há uma usina) e Cálix, todos representados em seu brasão.[19][20][21][22]

Dado o Círculo Polar Ártico atravessá-la, o sol nunca desaparece no verão por 30 dias, e nunca aparece no inverno, igualmente por 30 dias. Apesar da proximidade do Báltico, tem um clima temperado continental, com verões quentes e invernos frios. Tal como Västerbotten, é constituída por uma faixa costeira de 30-100 quilômetros de terras baixas, e uma zona interior mais elevada e coberta por florestas de pinheiros e abetos. A maior parte da população vive junto aos grandes rios, estando principalmente concentrada na costa da província. Junto a costa estão as cidades de Luleå (44 208 habitantes), Piteå (23 350), Kalix (7 487), Haparanda (6 715) e Gammelstad (5 010), e um pouco para o interior Boden (16 816 habitantes) e Älvsbyn (5 010).[6][18][20][23][24][25]

Atualizado a 18 de setembro de 2024 [26]
As maiores cidades de Norrbotten são (2020):

  1. Luleå ( 49 123 )
  2. Piteå ( 23 934 )
  3. Boden ( 18 671 )
  4. Kiruna ( 17 513 )
  5. Gällivare ( 10 929 )

A província está dividida, desde 1971, nas seguintes comunas:

Símbolos da província

[editar | editar código fonte]

[27]


A economia está tradicionalmente baseada na produção de papel, ferro e aço. A abundância de floresta oferece matéria-prima para fazer pasta de papel e papel de embalagens em Piteå e componentes de casas de madeira em Älvsbyn. O ferro extraído nas minas da Lapónia é usado para fazer aço em Luleå. Esse aço é transportado para o resto da Suécia ou exportado através do porto de Luleå.[28][9]

Comunicações

[editar | editar código fonte]

A província é atravessada na orla costeira pela estrada europeia E4, desde a Finlândia até Västerbotten, passando pelas cidades de Haparanda, Kalix, Luleå e Piteå. A estrada europeia E10, liga a Lapónia ao Golfo de Bótnia, aderindo à E4 a alguns quilómetros a norte de Luleå. Várias linhas férreas atravessam a província, com destaque para a ligação Luleå-Umeå e Luleå-Narvik (Linha do Minério). Para os transportes aéreos, Norrbotten dispõe de aeroportos em Luleå e Pajala. Os principais portos estão localizados em Luleå e Piteå.[29][30][31]

Património histórico, cultural e turístico

[editar | editar código fonte]

Referências

  1. ↑ Correia, Paulo; Ferreira, José Pedro (Outono de 2021). «Finlândia — ficha de país» (PDF). A Folha - Boletim da língua portuguesa nas instituições europeias. ISSN 1830-7809. Consultado em 11 de janeiro de 2022 
  2. ↑ Menini 2020, p. 93.
  3. ↑ «Norrbotten». Lello Universal: dicionário enciclopédico em 2 volumes. 2. Porto: Lello Editores. 1981. p. 357. Norrbotten, província da Suécia, dentro do círculo polar ártico 
  4. ↑ Editores 1998.
  5. ↑ a b Ernby 2001, p. 432.
  6. ↑ a b c Werkmäster 2018.
  7. ↑ Enciclopédia Norstedts 2008, p. 911.
  8. ↑ «Folkmängd i landskapen den 31 december 2023» (em sueco). Instituto Nacional de Estatística da Suécia. Consultado em 14 de maio de 2024 
  9. ↑ a b Enciclopédia Nacional Sueca (b).
  10. ↑ a b Bjarne Rydstedt, Georg Andersson, Torsten Bladh, Per Olof Köhler, Karl-Gustaf Thorén e Mona Larsson (1987). «I nordligaste Sverige». Land och liv 1 (em sueco). Estocolmo: Natur och kultur. p. 191-193. 216 páginas. ISBN 91-27-62563-X 
  11. ↑ «Landskap» (em sueco). Nationalencyklopedin (Enciclopédia Nacional Sueca). Consultado em 20 de maio de 2024 
  12. ↑ Wahlberg 2003, p. 39.
  13. ↑ Hellquist 1922, p. 525.
  14. ↑ «Norrbotten». Lello Universal: dicionário enciclopédico em 2 volumes. 2. Porto: Lello Editores. 1981. p. 357. Norrbotten, província da Suécia, dentro do círculo polar ártico 
  15. ↑ André Luiz Silva Pestilho. «DEPÓSITO DE CU-(ZN-NI) DO ALVO CASTANHA, PROVÍNCIA MINERAL DE CARAJÁS, PA: EVOLUÇÃO PARAGENÉTICA E DOS FLUIDOS MINERALIZANTES» (PDF). UNIVERSIDADE ESTADUAL DE CAMPINAS. Consultado em 29 de setembro de 2024. ... alguns depósitos que eram conhecidos desde o século XVII no norte da Suécia, na província de Norrbotten... 
  16. ↑ «Os Sámi de Jokkmokk: desafio à modernidade». The UNESCO Courier. Consultado em 29 de setembro de 2024. Este importante centro para a criação de renas na Suécia, na província de Norrbotten 
  17. ↑ Wallin, Cláudia Varejão. «Sueco ganha direito de usar nome de mulher». Folha de S.Paulo. Consultado em 27 de julho de 2018. Em uma decisão inédita, o tribunal da região de Norrbotten, no norte da Suécia, determinou a anulação da decisão do fisco sueco. 
  18. ↑ a b Rydstedt 1987, p. 199-201; 216.
  19. ↑ Magnusson 2004, p. 216.
  20. ↑ a b Miranda 2007, p. 697.
  21. ↑ Rydstedt 1987, p. 216.
  22. ↑ Stålnacke 2000, p. 5.
  23. ↑ Stålnacke 2000, p. 5; 18.
  24. ↑ SMHI 2008.
  25. ↑ SCD 2018.
  26. ↑ «Sweden: Major Localities» (em inglês). City Population. Consultado em 18 de setembro de 2024 
  27. ↑ Marianne R Berlin. «Landskapssymboler i alla landskap» (PDF) (em sueco). Länsstyrelserna. Consultado em 1 de outubro de 2024 
  28. ↑ Stålnacke 2000, p. 16.
  29. ↑ Stålnacke 2000, p. 4.
  30. ↑ Åberg 1985, p. 164.
  31. ↑ Lidman Production AB (texto) e Matton (fotografia) (2011). «Norrbotten». Libers stora junioratlas (em sueco). Estocolmo: Liber. p. 36. 144 páginas. ISBN 9789147809028 
  32. ↑ Enciclopédia Nacional Sueca.
  33. ↑ Enciclopédia Nacional Sueca (a).
  34. ↑ Swedish Lapland 2014.
  35. ↑ Wedsberg 1995, p. 30-31.
  36. ↑ Ottosson 2008, p. 226.
  37. ↑ Ottosson 2008, p. 227.
  • Åberg, Ylva (1985). «Norrbotten». Se Sverige med barnen en reseguide för hela familjen (em sueco). Estocolmo: Bonniers juniorförlag. 379 páginas. ISBN 91-48-51041-6 
  • «Kyrkstad». Enciclopédia Nacional Sueca (em sueco). Gotemburgo: Universidade de Gotemburgo 
  • «Gammelstad». Enciclopédia Nacional Sueca (em sueco). Gotemburgo: Universidade de Gotemburgo 
  • «Norrland». Enciclopédia Nacional Sueca (em sueco). Gotemburgo: Universidade de Gotemburgo 
  • Ernby, Birgitta; Martin Gellerstam, Sven-Göran Malmgren, Per Axelsson, Thomas Fehrm (2001). «Norrbotten». Norstedts första svenska ordbok (em sueco). Estocolmo: Norstedts ordbok. 793 páginas. ISBN 91-7227-186-8 
  • Hellquist, Elof (1922). «Norrbotten». Svensk etymologisk ordbok. Lunda: C. W. K. Gleerups förlag 
  • Magnusson, Thomas; Sjögren, Peter A. (2004). «Lund». Vad varje svensk bör veta (em sueco). Estocolmo: Albert Bonniers Förlag e Publisher Produktion AB. 654 páginas. ISBN 91-0-010680-1 
  • Ottosson, Mats; Ottosson, Åsa (2008). «Uppsala». Upplev Sverige. En guide till upplevelser i hela landet (em sueco). Estocolmo: Wahlström Widstrand. 527 páginas. ISBN 9789146215998 
  • Rydstedt, Bjarne; Andersson, Georg; Bladh, Torsten; Köhler, Per Olof; Thorén, Karl-Gustaf; Larsson, Mona (1987). «Norrbotten». Land och liv 1 (em sueco). Estocolmo: Natur och kultur. 216 páginas. ISBN 91-27-62563-X 
  • Sporrong, Ulf (2018). «Landskap». Enciclopédia Nacional Sueca (em sueco). Gotemburgo: Universidade de Gotemburgo 
  • Stålnacke, Anna Lena (2000). «Korta fakta». Norrbotten (em sueco). Estocolmo: Natur och Kultur. 24 páginas. ISBN 912750753X 
  • Wahlberg, Mats (2003). «Östergötland». Svenskt ortnamnslexikon (Dicionário das localidades suecas) (em sueco). Upsália: Språk- och folkminnesinstitutet e Institutionen för nordiska språk vid Uppsala universitet. ISBN 91-7229-020-X 
  • Wedsberg, Malin (1995). Sveriges landskap (Províncias da Suécia) (em sueco). Estocolmo: Almqvist & Wiksell. ISBN 91-21-14445-1 
  • Werkmäster, Barbro; et. all. (2018). «Norrbotten». Enciclopédia Nacional Sueca (em sueco). Gotemburgo: Universidade de Gotemburgo 
O Commons possui uma categoria com imagens e outros ficheiros sobre Norrbotten

Licensed under CC BY-SA 3.0 | Source: https://pt.wikipedia.org/wiki/Norrbotten
226 views | Status: cached on August 13 2025 02:36:11
↧ Download this article as ZWI file
Encyclosphere.org EncycloReader is supported by the EncyclosphereKSF